buzlu.org

Kanunî Sultan Süleyman’ın son seferi; adını, kuÅŸatılan Zigetvar (Sigetvar veya Szigetvar) kalesinden alır (1566).
1562′de Avusturya ile Osmanlı Devleti arasında bir antlaÅŸma yapıldı. Sekiz yıl süreli olan bu antlaÅŸmaya göre, Ä°mparator Ferdinand, Erdel’i Osmanlılara bırakıyor ve elindeki Macaristan toprakları için, yıllık 30 bin duka vergiyi kabul ediyordu.

Bir süre sonra hudutlarda ve Macaristan’da bazı anlaÅŸmazlıklar çıktı. Avusturya, bu anlaÅŸmazlıkları bahane ederek, gerekli vergiyi iki yıl üst üste göndermedi. 1564′te Ferdinand öldü. Sadrazam Semiz Ali PaÅŸa, Avusturya elçisinden birikmiÅŸ vergiyi ve geriye kalan altı yıllık antlaÅŸma süresinin yenilenmesini istedi. Yeni imparator Maximilian II ise, paranın ödenmesini, anlaÅŸmazlıkların çözülmesine bırakmayı uygun gördü.

Bu arada, Osmanlı himayesinde bulunan Erdel beyi Zsigmond, imparatorla aralarında anlaÅŸmazlık konusu olan Çatmar veya Zatmar ÅŸehrini zaptetti. Ä°mparator da Erdel’e saldırarak, Tokaj ve Serenç (Szerencs) taraflarını aldı. Budin beylerbeyi, Erdel Beyine yardım etti.

Bu meseleleri görüşmek için gelen Avusturya elçisine, Sadrazam, barışın sekiz yıl uzatılabileceÄŸini, ancak Osmanlı Devletinin Tisa (Tizsa) nehri ötesindeki bütün topraklarını korumak arzusunda olduÄŸunu bildirdi. Elçinin yeni talimat almak üzere Viyana’ya döndüğü sırada, yeni bir savaÅŸa taraftar olmayan veziriâzam Semiz Ali PaÅŸa öldü ve yerine Sokullu Mehmed PaÅŸa getirildi (1565). Yeni sadrazam, Avusturya elçisinden Tokaj ve Serenç’in iadesini istedi. 1566 baÅŸlarında imparator, Hosszuthoty’yi elçi olarak Ä°stanbul’a gönderdi. Yeni elçi, birikmiÅŸ olan vergileri getirmediÄŸi gibi, Kruppa kalesinin Avusturya’ya geri verilmesini istedi. Bu sebeple Avusturya’ya karşı, Sokullu’nun da teÅŸvikiyle savaÅŸ açıldı.

Seferden iki ay önce, vezir Pertev PaÅŸa, serdarlıkla Vidin ve Semendire sipahileri, Eflak, Kırım, BoÄŸdan kuvvetleriyle birleÅŸerek, hududa yakın Gyula’yı (Göle) ve Zatmar ile Tokaj kalelerini almak için önden gönderildi. PadiÅŸah ve Osmanlı ordusu, 1 Mayıs 1566′da Ä°stanbul’dan hareket etti; Belgrad yoluyla Macaristan’a geldi. Erdel kralı, Zemlin’de (Zemun) orduya katıldı. AÄŸustos baÅŸlarında, Zigetvar kuÅŸatması baÅŸladı. Kale kumandanı, Miklos Zrinyi (Zrinski) idi. Önce eski ÅŸehir topla dövüldü. Zrinyi, yeni ÅŸehri koruyamayacağını anlayınca yıktırdı. Türkler, hendekleri toprakla doldurup, yeni ÅŸehir enkazı üzerinden eski ÅŸehri aldılar. Kont Zrinyi, kaleye çekildi. KuÅŸatmanın on beÅŸinci günü, sadrazamın yönettiÄŸi hücumda, büyük kayıplara uÄŸrandı. Kanuni, gönderdiÄŸi hattı hümayunda, kuÅŸatmanın uzaması ve kayıpların fazlalığından duyduÄŸu üzüntüyü belirtti. Bundan sonra Zrinyi, teslim teklifini kabul etmedi. Hücumlar arttırıldı. Kont Zrinyi, kaleden çıkış hareketinde bulundu, vuruldu. Nihayet 34 günlük kuÅŸatmadan sonra kale ele geçirildi (7 Eylül 1566).

KuÅŸatmanın son gününde Kanunî Sultan Süleyman Han, kalenin alınışını öğrenemeden vefat etti. Sokullu, padiÅŸahın ölümünü ordudan gizledi. Kütahya valisi Åžehzade Selim’e haber gönderip durumu bildirdi.

Vezir Pertev Paşa kumandasında gönderilen kuvvetler de Gyula (Göle) kalesini ele geçirdiler.