Osmanlı ve Avusturya orduları arasında, 11 Eylül 1697′de, Tisa Irmağı kıyısındaki Zenta’da yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan savaÅŸ. Avusturya ile harpler, 1683 yılında baÅŸladı. Sultan Dördüncü Mehmed Han (1648-1687), Sultan Ä°kinci Süleyman Han (1687-1691), Sultan Ä°kinci Ahmed Han (1691-1695) zamanlarında devam eden Avusturya harplerine, Ä°kinci Mustafa Han (1695-1703) son vermek istiyordu. Bu gayeyle 1695 ve 1696 yıllarında iki defa sefere çıkılıp, Lipve ve LügoÅŸ geri alındı. 27 AÄŸustos 1696′da, UlaÅŸ Zaferi kazanıldı. 1697 yılında üçüncü sefere çıkıldı.
Harp Meclisi, Belgrad’da 10 AÄŸustosta toplandı. Müzakereler sonunda TemeÅŸvar’a gidilmeye karar verildi. Tuna, TemÅŸ ve bir nehir daha geçildikten sonra, Tisa Nehri kenarına gelindi. Avusturya ordusundan MareÅŸal Prens Öjen de Savua’nın kuvvetlerinin büyük kısmı da, Tisa Nehri yakınında bulunuyordu. Osmanlı ordusu, Tisa’yı geçip, Erdel’e taarruz etmek istiyordu. Osmanlı donanmasının Tisa Nehri aÄŸzına gelmesi istendi. Prens Öjen, Osmanlı harekât planını, casuslar vasıtası ile öğrendi. Avusturyalılar, Osmanlı ordusunun Tisa’yı geçmesinden önce oraya yetiÅŸmek istedi.
Avusturya öncüleri ve Prens Öjen kuvvetleri, Osmanlı ordusu, Zenta mevkiinde nehri geçerken yetişti. Osmanlı ordusu, sefer planı gereği, Tisa Nehri üzerinde köprü kurarken düşmanın gelmesi üzerine, âni tedbirlere başvuruldu. Boşnak Cafer Paşa, bir miktar kuvvetle düşmanın baskınına mâni olmak için karşıya geçirildi.
Cafer PaÅŸa, karakol vazifesi yapacaktı. Düşmanın fazlalığı karşısında karakol birliÄŸi geri çekildi. BoÅŸnak Cafer PaÅŸa dönerken, atı yuvarlanıp esir düştü. Prens Öjen, Osmanlıların daha bütünüyle karşıya geçmemesinden faydalanarak, 11 Eylül 1697′de taarruzu baÅŸlattı. Veziriâzam Elmas Mehmed PaÅŸa, düşmanın taarruzu üzerine, Zenta’ya doÄŸru çekildi. Zenta’dan TemeÅŸvar’a, 7000 asker geçmiÅŸti. Veziriâzam, düşmanın taarruzuna mâni olmak için, karşıya geçiÅŸin tamamlanmasını istedi. Yeniçeri AÄŸası Mahmud PaÅŸa, bu teklife karşı çıktı. Köprü başında metris alındı. Metris alınınca, müdafaa hattı daraldı. Askerlerin son deÄŸiÅŸiklikten haberi olmadığından, baskın zannıyla panik baÅŸladı. Elmas Mehmed PaÅŸa, panik ve geri çekilmenin önüne geçmek için, yalın kılıç köprüyü tuttu. Veziriâzamı, kaçan askerler, ÅŸehit ettiler.
Düşman köprüyü zapt edip, top atışlarıyla yıktı. TemeÅŸvar muhafızı olup, Serhad kurtlarından Koca Cafer PaÅŸa, Anadolu Beylerbeyi MıcırlıoÄŸlu Ä°brahim PaÅŸa, Rumeli Beylerbeyi Küçük Cafer PaÅŸa, Yeniçeri AÄŸası Mahmud PaÅŸa, Diyarbekir Valisi Kavukçu Ä°brahim PaÅŸa, Adana Valisi Fazlı PaÅŸayla pek çok sancakbeyi, ocak aÄŸaları, alaybeyleri ve ordunun sekizde biri faciada kayboldu. Harp malzemeleri, pek çok araba, silâh, mühimmat, ordu hazinesi, düşmanın eline geçti. Nehrin karşı tarafında bulunan Osmanlı ordusu, geçiÅŸ olmadığından yardımda bulunamadı. Sultan Ä°kinci Mustafa Han ve ordunun geri kalanı, TemeÅŸvar’a çekildi. Avusturyalılar da çok kayba uÄŸradığından, Sultanın yanındaki Osmanlı kuvvetlerine taarruz edemedi.
Sultan Mustafa Han, TemeÅŸvar’ı takviye edip, Belgrad’a gelerek, Edirne’ye döndü. Orduda, serhad boyları ve vefat edenlerin yerine tayinlerde bulunuldu. Zenta Savaşının, Osmanlılara çok tesiri oldu. Bu arada Rusya’nın da Azak’ı iÅŸgal etmesiyle, Ä°kinci Mustafa Han, 1699′da, Karlofça AntlaÅŸmasını imzalamak zorunda kaldı.
Sizde Yorumunuzu Yazın
Ama önce siteye Buradan giriş yapın Hala Üye değilseniz Buradan üye olabilirsiniz.
