buzlu.org

Aralık 1884 yılında Ãœsküp’te doÄŸdu. Asıl adı Ahmed Agâh’tır. Ä°lk öğrenimini Ä°stanbul?da Vefa Lisesi?nde tamamladı. Paris?e giderek (1903) bir yıl bir kolejde Fransızca?sını ilerlettikten sonra Siyasal Bilgiler Fakültesi?ne girdi. Dokuz yıl kaldığı Paris?ten döndükten (1912) sonra, Ä°stanbul?da üniversitede çeÅŸitli dersler okuttu (1915-1923),

Urfa milletvekili oldu (1923); Varşova (1926), Madrid (1929) Ortaelçiliklerine atandı, Tekirdağ (1935-1942) ve İstanbul (1943-1946) milletvekilliklerinde bulundu.

Büyükelçi olarak Pakistan?a gitti (1948), bir yıl sonra emekliye ayrılarak yurda döndü (1949). Rumelihisarı mezarlığında gömülü. Spor ve Sergi Sarayı civarındaki parka bir anıtı dikildi (1968) Kişiliğini Paris?te okurken ünlü tarihçi Albert Sorel?in derslerinden aldığı tarih zevkiyle, Fransız şairlerinin (Jean Moreas, Baudelaire, Verlaine, vb.) ölçü ve biçim güzelliklerinde buldu.

Paris?e gidiÅŸi, II. Abdülhamit baskısından bir kaçış olduÄŸu halde, orada siyasi faaliyetlere katılmayarak sanat çevrelerinde kendini yetiÅŸtirdi. Paris öncesi Hamid ve Servet-i fünun ÅŸiiri etkisinden kendisini böylelikle kurtardı, klasik divan ÅŸiirimizi Batı ÅŸiirindeki bütünlük anlayışıyla ele aldı. Avrupa dönüşü Yeni Mecmua?da “bulunmuÅŸ sayfalar” baÅŸlığıyla yayımladığı gazel ve ÅŸarkılarla tanındı (1918). Bu neoklasik ÅŸiirler, onun çıkış noktasının Osmanlı tarih ve ÅŸiiri olduÄŸunu gösterdiÄŸi gibi, sonradan yeni ÅŸekiller ve sade dille yazdıklarında da ÅŸairin genel olarak Osmanlı medeniyet ve kültürüne baÄŸlı kaldığı görülür.

Onda tarih, vatan, millet ve Ä°stanbul sevgisi, hep bu açıdan iÅŸlenir. Osmanlı medeniyeti yüzyıllar boyu en yüce eserlerini Ä°stanbul?da yarattığı için, Yahya Kemal?deki Ä°stanbul, BoÄŸaziçi ve Türk musikisi hayranlığına, tabiat güzellikleri yanı sıra, tarih deÄŸerleri de girer. Duygu, düşünce ve hayali ustalıkla kaynaÅŸtıran ÅŸair, pek çoÄŸuna hikaye karakteri verdiÄŸi lirik-epik ÅŸiirlerinin konularını aÅŸk, tabiat, deniz, ölüm ve sonsuzluktan da alır. İç ahengi her ÅŸeyden üstün tutuÅŸu, ÅŸiiri “musikiden baÅŸka türlü bir musiki” kabul ediÅŸi; “Ok” ÅŸiiri bir yana, bütün ÅŸiirlerini, bu ahengin saÄŸlanmasına daha elveriÅŸli gördüğü aruzla yazmasına sebep oldu Yahya Kemal, ÅŸiirlerini, makale ve hikayelerini saÄŸlığında kitaplarda toplamamış, eserleri dergilerde, dağınık kalmıştı.

Ölümünden sonra dostları ve hayranları tarafından bir Yahya Kemal?i Sevenler Cemiyeti kurulduğu gibi, İstanbul Fetih Cemiyeti?ne bağlı bir de Yahya Kemal Enstitüsü ve Müzesi açıldı (1961). Bu Enstitü?nün yayımlamaya başladığı Yahya Kemal Külliyatı?nda şairin ilk üçü şiirlerini; diğeri makale, deneme ve anılarını derleyen şu eserleri çıktı: Kendi Gök Kubbemiz (1961), Eski Şiirin Rüzgariyle (1962), Rübailer ve Hayyam Rübailerini Türkçe Söyleyiş (1963), Aziz İstanbul (1964), Eğil Dağlar (1966), Siyasi Hikayeler (1968), Siyasi ve Edebi Portreler (1968), Edebiyata Dair (1971), Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım (1973), Tarih Müsahabeleri (1975), Bitmemiş Şiirler (1976), Mektuplar-Makaleler (1977) Hakkında yayımlanan kitapların sayısı yirmiyi geçer.