buzlu.org

Newton’un 3. hareket yasası olarak adlandırılan tezinin hayata geçirilmesi için yüzyıllarca bilimadamları tarafından uÄŸraşıldı. Yasanın temeli her etkinin aynı büyüklükte ve ters yönde bir tepki doÄŸuracağıydı. Bu temele dayanarak herhangi bir aracın arkasından püskürtülen gaz veya bir sıvının aracı ters yöne hareket ettirmesi gerekiyordu. Ä°lk buharlı jet motoru 1781 yılında bulundu ve bir gemide kullanıldı. Tabi ki bu asıl devrim deÄŸildi, sadece bir önhazırlık niteliÄŸindeydi. Frank Whittle gerçektende çok büyük bir baÅŸarıya imza atarak bir icat geliÅŸtirdi ancak uzun yıllar kabul görmedi.


Ä°ngiltere’de yaÅŸayan Whittle 1928 yılında uçakların uçmasını saÄŸllayan içten yanmalı motorlar yerine gaz türbini ya da jet tahriki gibi sistemler üzerine bir makale yayınladı. Aradan geçen 1 yıl gibi kısa bir sürede de bu iki fikrinin birleÅŸiminden oluÅŸan jet motoruna güç verilmesi için gaz türbinini kullandı. Ä°cat ettiÄŸi ilk turbojet motoru için 1928 yılının Ocak ayında bir patent baÅŸvurusu yaptı ve 1931 yılında baÅŸvurusu onaylandı.Gerek maddi sıkıntılar gerekse cesaretsizlik nedeni ile 1936 yılına kadar hiçbir atılım gerçekleÅŸtirmedi ancak 1937′de bir prototip üretip 12 Nisan’da halka tanıttı.Ä°ngiltere’de Whittle sayesinde 1941 yılında Gloster-Whittle E 28/39′u havalandırdılar.

Tüm bunlara raÄŸmen dünyanın ilk turbojet uçağı bu deÄŸildi. Almanya’da yaÅŸayan Hans Von Ohain adındaki mucit 1933 yılından beri jet motorları üzerinde çalışmaktaydı ve 1934 yılında yaptığı turbojet motoru için patent almıştı.1939 yılında ise Heinkel He 118′in alt kısmına yerleÅŸtirilen jet motoru ile deneme uçuÅŸu yapmışlar ve 3 gün sonra resmi uçuÅŸlarını gerçekleÅŸtirmiÅŸlerdi.

Whittle ve Ohain birbirlerinden habersizce buluÅŸları üzerinde çalışmışlardı. Her ikisininde Amerika’ya göç etmesi 1987 yılında ortak bir çalışmaya imza atmalarının baÅŸlangıcı olacaktı. ABD havacılık ve Uzay Müzesi tarafında her ikiside ödüle layık görüldü.