Şeyhî (?-1431) Türk Divan edebiyatı şairi.
Asıl ismi Yusuf Sinanüddin veya Yusuf Sinan’dır. Germiyanlı Åžeyhi olarak da bilinir. Orhan Gazi ve I. Murat’a vezirlik yapmış olan Sinanüddin Fakıh Yusuf PaÅŸa ile karıştırılmamalıdır.
Åžeyhi’nin doÄŸum tarihi bilinmese de, Kütahya’da doÄŸduÄŸu ve çocukluÄŸunu burada geçirdiÄŸi bilinmektedir.
Bazı kaynaklarda 1371 yılında doÄŸduÄŸu belirtilse de bu tarihin doÄŸruluÄŸu ispatlanmamıştır. Bilime olan merakı ile Ä°ran’a gitmiÅŸ, burada baÅŸta tıp ve tasavvuf olmak üzere yoÄŸun bir eÄŸitim görmüştür.
Öğrenimini tamamlayarak Anadolu’ya geri döner. Bu sıralarda Hekim Sinan olarak anılmaktadır.
Bir hekim olarak ünlenen Åžeyhi’nin tedavi ettiÄŸi hastalar içinde Sultan Mehmed Çelebi de vardır. BaÅŸarılı tedavi üzerine Sultan Çelebi Mehmed Åžeyhi’ye Kütahya yakınlarındaki Tokuzlu köyünü hediye eder. Fakat Åžeyhi köyde (muhtemelen köylülerce) soyulur ve dövülür. Bunun üzerine Harnâme (EÅŸekname) isimli mesneviyi yazar. Bu fabl eserde, kaderi yük taşımak olan bir eÅŸeÄŸin semiren öküzlere özenmesi üzerine başına gelenler mizahi ve alegorik bir dil ile hicvedilmiÅŸtir.
Hacı Bayram Veli’den fazlasıyla etkilenmiÅŸ ve onun derviÅŸi olmuÅŸtur. II. Murat zamanında saraya çok yakın olan Åžeyhi, padiÅŸahın hekimlerindendir. Bizzat padiÅŸahın isteÄŸi üzerine Hüsrev ü Åžirin’in Türkçe tercümesini yazmaya baÅŸlamıştır. Bu eserini tamamlayamadan vefat etmiÅŸtir. Vefat tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, genel kanı 1431 yılında vefat ettiÄŸi üzerinedir. Mezarı Kütahya’ya 7 kilometre mesafede Dumlupınar köyünde Erenlerbaşı olarak tanınan bir ziyaret yeridir.
Şeyhi erken dönem Divan Edebiyatı şairlerindendir ve divan edebiyatının gelişmesine büyük katkısı olmuştur. Tasavvufi bir kişilik olmasına ve tasavvuf eğitimi almış olmasına rağmen eserlerinde tasavvufi öğeler bulunmamaktadır. Din dışı şiirler yazmayı tercih etmiştir.
Divan edebiyatının gelişmesinde Şeyh’in büyük yeri vardır. Eserlerinde 15. asır Türkçe’sinin başarılı örneklerini veren Şeyhi; İran şairlerinden Sadi Hafız, Nizami ve Selman-ı Saveci’den istifade etti.
Şeyhi, kendinden sonra yaşayan Türk şairleri üzerinde büyük tesir bıraktı. 15. asır şairleri Necati ve Ahmet paşa ile 16. asrın Fuzuli ve Baki gibi en büyük şairlerinde bu tesir açık olarak görülmektedir.
Divan edebiyatının gelişmesinde Şeyh’in büyük yeri vardır. Eserlerinde 15. asır Türkçe’sinin başarılı örneklerini veren Şeyhi; İran şairlerinden Sadi Hafız, Nizami ve Selman-ı Saveci’den istifade etti.
Başlıca Eserleri Divan
Hüsrev ü Şirin
Harnâme
Ayrıca edebi eserlerinin yanında tıpla ilgili eserlerden kaleme almıştır:
Kenz-ül Menafi
Haerbiyat name
Neynâme
Sizde Yorumunuzu Yazın
Ama önce siteye Buradan giriş yapın Hala Üye değilseniz Buradan üye olabilirsiniz.
