Asıl adı Mahmut Abdülbaki olan divan ÅŸairi Baki, 1526 yılında Ä°stanbul’da doÄŸdu. Babası Fatih Camii müezzinlerindendi. ÇocukluÄŸunda saraç çıraklığına devam ettiyse de okumak istediÄŸi için medreselere devam etmiÅŸ, eÄŸitimini tamamladığında müderris olmuÅŸtu.
Kanuni Sultan Süleyman zamanında zekasıyla fark edilmiÅŸ ve saraya girmiÅŸtir. Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümünden sonra da, Ä°kinci Selim ve Sultan Üçüncü Murat zamanlarında, Mekke ve Ä°stanbul kadılığı görevlerini yürütmüştür. Kazaskerlik de yapan Baki, Sultan Üçüncü Murad zamanında sürgüne gönderildiyse de bir süre sonra affedilerek yine Ä°stanbul’da önemli makamlara getirilmiÅŸtir.
Baki’nin ÅŸiiri, yaÅŸamından, içinde bulunduÄŸu ruh durumundan ayrı düşünülemez. Åžeyhülislamlık konusundaki tutkusu bilinmeden kasidelerindeki övgü ve Kanuni Mersiyesi’nde dile getirdiÄŸi üzüntü açıklanamaz. Zevke ve eÄŸlenceye düşkünlüğü, böyle epiküryen (hayatın yalnız haz veren yönlerini yakalamayı amaç edinmiÅŸ) bir yaÅŸam anlayışının gazellerine egemen olmasını doÄŸurur.
Dünya nimetlerinden hiçbirini kaçırmak istemez; fakat hiçbirine de lüzumundan fazla kendini kaptırmaz. Şiirlerinde dili kullanırken gösterdiği titizlik ve ses bütünlüğü şiirinin yüzyıllar süren etkisini açıklar.
Baki’nin yaÅŸadığı çaÄŸ her anlamda büyük bir çaÄŸdı. Ä°ÅŸte Baki’nin ÅŸiiri, bu büyüklüğün dilde soyutlanması olacaktır. Baki renkliyi, parıltıyı ve kıymetli olanı sever; bu nedenle dili, görkemli olanın çevresinde döner hep. Sesin yanında rengi, giderek betimlemelerde resmi yakalar. ÇaÄŸdaşı Fuzuli’de görülen tasavvuf etkisi onda yoktur. Genel anlamda din dışıdır ÅŸiirleri. Söz ve anlam sanatlarına, sözcük oyunlarına düşkündür. Bazen derin bazen de rahat söyleyiÅŸler kullanır. Baki’nin gazellerinden; “Baki kalan bu kubbede bir hoÅŸ sada imiÅŸ.” sözü dilimize yerleÅŸmiÅŸtir.
ESERLERİ: Divan, Fezailü-Cihad, Fezail-i Mekke, Hadis-i Erbain Tercümesi
Sizde Yorumunuzu Yazın
Ama önce siteye Buradan giriş yapın Hala Üye değilseniz Buradan üye olabilirsiniz.
