Mar 31

Demir, nikel, 癟elik gibi baz覺 metalleri kendine 癟eken, bunu da manyetik kutup 繹zellii sayesinde yapabilen maddeye m覺knat覺s denmi. Manyetik alana sahip materyale m覺knat覺s denir yani. O da 繹z羹nde bir metaldir ve 癟ounlukla U harfi eklinde bi癟imlendirilmitir. 襤ki ucu, dier bir deyile iki kutbu, manyetik bir itme ve 癟ekme g羹c羹ne sahiptir.

Asl覺nda her eyin kendine g繹re bir 癟ekilme yetisi vard覺r. Demirinki 癟ok y羹ksekken, s覺v覺 oksijeninki 癟ok d羹羹kt羹r 繹rnein. Su bile manyetik alan taraf覺ndan hareketlendirilebilir.

Bahsettiimiz bu manyetik 癟eki ve iti g羹c羹ne doal olarak sahip bulunan tiptekilere tabii ya da doal m覺knat覺s, sonradan kazand覺r覺lan g羹癟lerle bu hale gelmi olanlara suni ya da yapay m覺knat覺s, ham demirden bir par癟an覺n 癟evresine sar覺lm覺 selenoit isimli ge癟irgen bir madde yard覺m覺yla elektrik ak覺m覺 ge癟iren ve bu ekilde m覺knat覺s 繹zellii kazanm覺 olanlara da elektrom覺knat覺s denir. Elektrom覺knat覺s ge癟ici, dier ikisi ise kal覺c覺 m覺knat覺s 繹zelliine sahiptir.

Magnetit olarak bilinen ve kimyasal a癟覺l覺m覺 Fe3O4 olan demir cevheri, magnetik 繹zellikler ta覺r. M覺knat覺s ta覺 denen ve doal olarak 癟ekim g羹c羹ne sahip olan cevher de m覺knat覺s yap覺m覺nda kullan覺l覺r. Ancak bunu 癟ok癟a bulmak m羹mk羹n deildir.

Manyetik alan覺n birimi tesla, manyetik alan覺n 癟ekim g羹c羹 birimi ise weberdir.

襤sim k繹keni ve k覺sa tarihi

M覺knat覺s s繹zc羹羹n羹n k繹keninin bizim topraklardan geldiine dair bir bilgi var: 襤ngilizce magnet kelimesi, m覺knat覺s maddesinin 癟ok bulunduu Manisa, eski ad覺yla Magnesiadan t羹remi. Bir dier bilgi de Latin k繹kenli manyes kelimesinin manyesiaya d繹n羹mesi ve 襤ngilizce magnet e d繹n羹m羹 olduudur.
M覺knat覺s kullanarak ilk kez pusula yapan millet kimilerine g繹re Araplar olmas覺na ramen, 癟ou tarih癟i inliler 羹zerinde duruyor. M覺knat覺s ta覺n覺n tahta 羹zerine yerletirilip su dolu bir kaba b覺rak覺ld覺覺nda kuzey g羹ney dorultusunu iaret ettiini nas覺l buldular, onu bilemiyoruz tabii ki. Bildiimiz, onlar覺 Yunanl覺lar覺n takip ettii. nl羹 filozof ve bilim adam覺 Tales, magnetizma konusunda o zamana kadarki en ciddi arat覺rmalar覺 yapm覺 ve bulduklar覺n覺 aktarm覺. 襤ngiliz bilim insan覺 William Gilbert de De Magnete isimli kitab覺nda d羹nyan覺n k羹resel bir m覺knat覺s olduunu a癟覺klam覺. Buna g繹re, elimizdeki pusula doal olarak yerk羹renin manyetik kutbunu iaret ediyor.

Elektrik ile magnetizma aras覺ndaki iliki tabii ki bundan 癟ok uzun zaman sonra ortaya 癟覺kar覺labilmi. 1819da, Danimarkal覺 profes繹r Hans Christian Oersted, bir derste uygulad覺覺 deneyde, elektrik devresinin a癟覺lma ve kapanmas覺 ile yak覺nda bulunan pusulan覺n inesinin sapt覺覺n覺 g繹rm羹. Arat覺rmas覺n覺 bu y繹nde gelitirince, bir m覺knat覺s覺n yan覺ndaki telin i癟inden ak覺m ge癟irildiinde m覺knat覺s覺n teli hareket ettirdiini g繹zlemi. B繹ylece elektrik ile magnetizma aras覺ndaki iliki kan覺tlanm覺. Andre Marie Ampere, Dominique Fran癟ois Arago, Georg Simon Ohm, Michael Faraday gibi 羹nl羹 bilimciler, bu konudaki bulgular覺 gitgide daha da gelitirmiler. Elektrik ve magnetizma aras覺ndaki 癟al覺malar覺 o zaman i癟in en 羹st d羹zeye 癟覺karan bilim adam覺 ise James Clerk Maxwell olmu.

M覺knat覺s kutuplar覺n覺 belirlemek i癟in kuzey ve g羹ney ifadeleri kullan覺l覺r. Bu asl覺nda yerk羹renin manyetik alan覺 ile benzeir. Yerk羹reyi bir m覺knat覺s gibi d羹羹n羹rsek, Kuzey Kutbu taraf覺ndaki manyetik kutup g羹ney, G羹ney Kutbu taraf覺ndaki manyetik kutup ise kuzey olur. Bu terslii 繹zellikle vurgulayal覺m. Kendi haline b覺rak覺lan bir m覺knat覺s gidip kuzey-g羹ney y繹n羹n羹 bulacakt覺r. Kuzey Kutbunu g繹steren taraf覺 pozitif kutup, G羹ney Kutbuna d繹n羹k taraf覺 ise negatif kutup olarak adland覺r覺l覺r. Z覺t kutuplar birbirini 癟ekerken, ayn覺 kutuplar itme eilimi g繹sterirler.

Elimize bir 癟ubuk m覺knat覺s al覺p onu bir ekilde ikiye b繹lebilirsek, ayr覺 iki m覺knat覺s elde ederiz ve onun da ayn覺 ekilde kutuplar覺 olur. Bu iki kutbun 癟ekim g羹c羹 de birbirine eit. Zaten kutup dediimiz k覺s覺mlar, atomlar覺n diziliminden 繹t羹r羹, manyetik alan覺n en g羹癟l羹 olduu yerler.

Bilimsel ad覺 manyetit olan doal m覺knat覺s, kristal yap覺l覺 bir demir cevheridir. Manyetik kutup 繹zellii ta覺yan nikel, kobalt gibi 繹zel maddeler 癟eitli ekilde bildiimiz m覺knat覺s haline getirilebilir: Var olan bir m覺knat覺s ile temas ettirilebilir veya yerk羹renin manyetik meridyenine paralel bir ekilde yerletirilip sert bir darbe uygulanabilir.

B羹t羹n maddeler, proton, n繹tron, elektron gibi par癟ac覺klardan oluur. Bunlar en basit ifadeyle kendi kendilerine d繹nerler ve bu da onlara bir manyetik alan g羹c羹 kazand覺r覺r. Bu mant覺kla, t羹m maddelerin manyetik olmas覺 gerekir ama g羹癟leri farkl覺d覺r. Bunun sebebi de par癟ac覺klar覺n dizilimidir. rnein eer par癟ac覺klar 癟ok s覺k dizilmise, her biri bir dierinin manyetik alan覺n覺 ortadan kald覺r覺r. M覺knat覺sta bu dizilim en y羹ksek 癟ekimi oluturacak bi癟imdedir.

Elektronlar manyetik alan oluturma iinde 癟ok baar覺l覺d覺r. Bir atom i癟inde, elektronlar y繹r羹ngelere dizilmi 癟iftler halinde ya da tek tek bulunabilir. ift halinde iseler, d繹n羹 y繹nleri birbirine terstir. Baz覺 atomlarda da 癟ift olmayan elektronlar bulunur. T羹m m覺knat覺slar 癟ift olmayan elektronlara sahiptir ama 癟ift elektronlu t羹m atomlar manyetik olmayabilir.

Elektrom覺knat覺s yapmak i癟in yal覺t覺lm覺 癟ok ince kablolar ham demire sar覺l覺r ve kablolardan elektrik ak覺m覺 ge癟irilir. Elektrik ak覺m覺 kesildiinde, m覺knat覺s 繹zellii de kaybolur. Manyetik alanlar, elektrik ak覺mlar覺 sayesinde oluur. Ak覺m ta覺yan tek bir telin 癟ekim g羹c羹 az olaca覺 i癟in, bobin denen makara etraf覺na bir 癟ok tel sar覺l覺r ve 癟ekim alan覺 b繹ylece g羹癟lendirilir. Bak覺n urada minik bir elektrom覺knat覺s yapman覺n en basit yolu anlat覺lm覺.

M覺knat覺sla ilgili dier baz覺 bilgiler

M覺knat覺s覺n kullan覺ld覺覺 bal覺ca yerlere bakacak olursak, pusula, bildiimiz VHS videolar, kasetler, bilgisayarlar覺n i癟indeki floppy diskler ve hard diskler, kredi ve ATM kartlar覺, televizyon ve bilgisayar monit繹rleri, kap覺 zili, hoparl繹r ve mikrofonlar, elektrikli motor ve jenerat繹rler, transformat繹rler 繹ne 癟覺k覺yor. Diki makinelerini de unutmayal覺m; yere sa癟覺lan bin tane toplu ineyi en ufak hasarla toplaman覺n tek yolu m覺knat覺s deilse nedir? Bir de buzdolab覺 kapaklar覺n覺n 羹st羹ne yap覺t覺r覺lan s羹sler var tabii.

Eer can覺n覺z bir m覺knat覺s覺 bozmak istiyorsa, 癟ok fazla 覺s覺t覺n, m覺knat覺slar覺 birbirine vurun ya da m覺knat覺s覺n 羹zerine a覺r bir eyle darbeler indirin. Can覺n覺z k覺ymetli elektronik cihazlar覺n覺z覺 bozmak istiyorsa da yanlar覺na bolca m覺knat覺s yerletirin.

Etiketler: , , , , , , , ,

Yorum Yaz


93 Yorum var - “M覺knat覺s”

  1. 1. ayenur baykan Says:

    癟ok yaray覺l覺 bir site

  2. 2. 繹znur Says:

    bu kadar g羹zel eyleri internete yazd覺覺n覺z i癟in teekk羹r derim

  3. 3. yaar Says:

    bu kadar kolay bir dille bize bilgi verdiiniz i癟in teekk羹r ederim

  4. 4. merve Says:

    Arad覺覺m eyleri kolayl覺kla bulabiliyorum.
    teekk羹r ederim.
    arkadalar覺m覺nda bu siteden yararlanmalar覺n覺 istiyorum.

  5. 5. HAKAN Says:

    癟ok g羹zel bir sunu haz覺rlad覺覺n覺z i癟in teekk羹rler ederim.biraz daha geni kapsamli yaparsan覺z sevinirim.

  6. 6. esra Says:

    m覺knat覺s覺n 癟ekim alan覺 performans 繹devim 癟ok acil l羹tfen

  7. 7. ali giz Says:

    Allah raz覺 olsun sizden muhteem 癟ok g羹zel.

  8. 8. irem Says:

    ben ce g羹zel bi site ben beyendim ihtiyac覺m olan 癟ou eyi buldum

  9. 9. tuba Says:

    harika olmu ellerinize sal覺k

  10. 10. cencir Says:

    emeinize sagl覺k.ger癟ekten 癟ok ho bi sunumla bizi bilgilendiriyosunuz.bu y繹nde baar覺lar覺n覺z覺n devam覺n覺 diliyorum.

  11. 11. ESRA EL襤K Says:

    yapay m覺knat覺s nas覺l nedir ve nas覺l yap覺l覺r?癟ok acele laz覺m yard覺mc覺 olursan覺z sevinirim l羹tfen

  12. 12. eyda Says:

    癟ok g羹zel bir site:)

  13. 13. caner Says:

    bence s羹per ilkokul, lis, 羹n羹verste bence herkes bu yorumlar覺 okumal覺 ve bilgi sahibi olmal覺

  14. 14. caner Says:

    tek kelimeyle s羹per

  15. 15. h羹seyin Says:

    bir ey bulamad覺m

  16. 16. p!nArrrr Says:

    ben imdi bu kadar eyi nas覺l okuycammmm!!!! aka aka okudum ger癟ekten g羹zel…

  17. 17. hilal Says:

    bana g繹re s羹per ger癟eken s羹per

  18. 18. H襤LAL Says:

    bencede harika bir site s羹per

  19. 19. neslihan Says:

    yaz覺y覺 okuudm ve 癟ok g羹zel olmu

  20. 20. merve Says:

    ya ben hi癟 bii bulamad覺m ya buldumda ben yapay m覺knat覺s覺n nas覺l yap覺ld覺覺n覺 arat覺r覺yorum ama o sadece m覺knat覺s覺 vermi ve de acayip uzun bu ne yahuuuu

  21. 21. yasemin Says:

    ben arad覺g覺m her eyi buluyorum bunun i癟in 癟al覺anlara teekk羹r ediyorummmmm ayr覺ca bende mervenin dediklerine aynene kat覺l覺yorum

  22. 22. 繹mer Says:

    癟ok iyi olmam覺 yinede elinize sal覺k

  23. 23. BuRaK Says:

    癟okk iyii olmu yapanlar覺nn ellerine sagl覺kk :D

  24. 24. ece Says:

    yapay m覺knat覺slar nas覺l yap覺l覺r hemen cevaplarsan覺z 癟ok sevinirimm =)

  25. 25. g繹zde Says:

    yapay m覺knat覺slar nas覺l yap覺l覺r l羹tfen yard覺m edin

  26. 26. HAL襤M YAVUZ Says:

    S襤TEN襤Z SPPERRRRRRRRR

  27. 27. BEYZA Says:

    Bu metinde herey g羹zel yaz覺lm覺 癟ok g羹zel olmu

  28. 28. ___TR_KAR襤ZMA_TR__ Says:

    yaaa!!! hoca 繹dev verdi yapay m覺knat覺s nas覺l yap覺l覺r??? _ye***@hotmail.com___

  29. 29. Y襤襤T____SRO Says:

    basit m覺knat覺s nas覺l yap覺l覺r

  30. 30. ceylan Says:

    s羹peeeeeeeeeeeeeeeeersiniz!size burdan muck g繹nderiyorum…

  31. 31. derin Says:

    edd sitenis 癟hooq gsl ama yapay m覺knat覺s nedir yha

  32. 32. B羹ra Says:

    ya 癟ok g羹zel omu acil yapay m覺knat覺s laz覺m elinize sal覺k

  33. 33. bSe Says:

    yapay m覺knat覺s覺n nas覺l yap覺ld覺覺 yaz覺yormu??

  34. 34. eyma Says:

    maalesef internette b繹yle faydal覺 eyler bulmak 癟ok zoor:d

  35. 35. derya Says:

    yaww bu nee yaa ard覺覺m覺 bulam覺yorumm bn ne zamand覺r buraya giriyom hi癟 bii bulam覺orum ama nys yinede iiii

  36. 36. derya Says:

    tmmm覺覺覺 nolur ii bilgile werin bak覺n bir s羹r羹 arat覺rma war hi 癟 bulam覺yorum sitelerde bisim arad覺覺覺m覺s bilgiler yok hep z覺t eyleri war yaww

  37. 37. burcu Says:

    hi癟 beyenmdim hi癟 biey bulamad覺m bizlere bukadar alkas覺z eyleri suncag覺n覺za alakas覺 olan ve k覺sa eyler yaz覺n

  38. 38. eda Says:

    arad覺覺m eyi bulamad覺m

  39. 39. meryem Says:

    ya benimde bununla ilgili 繹dewim ward覺 癟ok gerekliydi 癟ok teekk羹rlrrrr

  40. 40. BaTuHaN Says:

    ya 癟ok teekk羹rler ger癟ekten 癟ok iime yarad覺 癟ok saolun…

  41. 41. esma Says:

    癟ok teekk羹rler iime 癟ok yarad覺 癟ok saol

  42. 42. crazy_emre_esma Says:

    癟ok teekk羹rler

  43. 43. burak Says:

    癟ok tesekk羹r ederim yaz覺p bize bilgi verdiiniz i癟in… sizin sayenizde 4+ ald覺m karneme 5 gelcek yeniden tesekk羹r ederim

  44. 44. mustafa Says:

    癟ok tesekk羹rler ama biraz az ve 繹z yazsayd覺n覺z daha 癟ok g羹zel olurdu k覺sa ve 繹z

  45. 45. muho_buse_ak覺m Says:

    癟ok sa癟ma arad覺覺m覺 bulam覺om

  46. 46. muho_buse_ak覺m Says:

    :d :) :):):):):)

  47. 47. larasu Says:

    arad覺覺m eyi buldum癟ok teekk羹r ederim kesin bu performans 繹devinden 5 al覺r覺m tekrardan teekk羹r ederim

  48. 48. ismail Says:

    ben arad覺覺m eyi an覺nda buldum 繹renciler 繹retmenler ve yetikinlere 癟ok uygun bir ekilde yaz覺lm覺 m羹kemmel…

  49. 49. esmer Says:

    Ya ben acil hatta imdi bulmak istediim 繹dev m覺knat覺slar neye g繹re kutupla覺rlar acil yard覺mlar覺n覺z i癟in imdiden teekk羹r ederim.

  50. 50. nilay Says:

    istediim eyi buldum.oleyyyy

  51. 51. g羹ls羹m Says:

    s羹per bir site 繹retmenimin verdii konuyu bu sitede buldum

  52. 52. aydan Says:

    m覺knat覺s iki kutbu vard覺r.biri s biri ndir.yani biri kuzey biride g羹neydir

  53. 53. aydan Says:

    arad覺覺m eyi buldum size 癟ok teekk羹rler

  54. 54. ay癟aaa:) Says:

    Bnce 癟k g羹zl olm okdum ellerinize sal覺k 癟ok tk:)

  55. 55. nagihan Says:

    ALLAH RAZI OLSUNDA 襤MD襤DE YAZICI IKARMIYOR:(

  56. 56. ET襤N Says:

    pr.hans’a 癟ok teekk羹r

  57. 57. 繹mer Says:

    癟okg羹zelbisite

  58. 58. 繹mer Says:

    癟okg羹zelbisitetebrikler

  59. 59. cengiz Says:

    cok guzel bir s覺te ama aradimi bulamadim

  60. 60. cengiz Says:

    tebrikler cok guel bir site

  61. 61. 繹calan Says:

    arkadaslar ne diyecemi bilmiyorum

  62. 62. esrarengiz Says:

    arkadaslar cok 覺y覺 b覺r cal覺smaydi tebr覺kler

  63. 63. rabia Says:

    g羹zel olmu ama imdi ben elektro m覺knat覺s nas覺l yap覺l覺r onu ar覺yorum g羹zel olmu ama tebrikler

  64. 64. sercan Says:

    癟ok g羹zel bir site ama benim arad覺覺m ey yooooooooooooook

  65. 65. nurcan Says:

    Bence 癟ooook g羹zel olmu 羹nk羹 繹devimi buldum ve 繹gretmenim notuma 100 verdi. Bu harika

  66. 66. neco Says:

    m覺knat覺s y繹n羹 (+ – ) nas覺l bulunur.

  67. 67. alex Says:

    癟ok g羹zel

  68. 68. ouzhan Says:

    harika bii yaaaa 癟ok tkr 100 ald覺m

  69. 69. 89709** Says:

    site muteem

  70. 70. sedat Says:

    iyi haz覺rlanm覺 bir say fed覺r

  71. 71. 襤EK Says:

    OK GZEL OLMU 襤襤ME OK YARADI PEK襤 YAPAY MIKNATIS NED襤R?

  72. 72. suat Says:

    teknolojinin ilerlemesi sonucunda bu kadar bilgileri bulmak art覺k kolaylat覺 yine bu bilgileri haz覺rlayan 癟ok g羹zel olmu.teekk羹r ederim

  73. 73. suat Says:

    bu bilgilere art覺k 癟ok kolay ula覺labilmektedir.Bunu salayanlara 癟ok teekk羹r ederim.

  74. 74. akir Says:

    b繹lesine g羹zel nefis bir sunu haz覺rlad覺覺n覺z i癟in thank you :)

  75. 75. murat 繹zt羹rk Says:

    yapay m覺knat覺slar nas覺l yap覺l覺r bu m覺knat覺slar覺n kazand覺klar覺 m覺knat覺sl覺k ge癟ici midir yoksa kal覺c覺m覺d覺r? sorumucevaplarsan覺z cok sevinirim

  76. 76. feyzi Says:

    癟ok g羹zel beautiful

  77. 77. ebru Says:

    bok ggibi olmu

  78. 78. sanane Says:

    hi癟 iyi olmam覺 arkada覺m yawww
    ben olsam iyi yapard覺m

  79. 79. burcu 繹zcan Says:

    sizlere 癟oook tk ederim 癟ok 羹zel olmu

  80. 80. sanane Says:

    neden kap覺 ziliyle ilgili bir a癟覺klama yok… 繹devimi yapam覺yorum….

  81. 81. sanane Says:

    ger癟ekten okudum okudum hi癟 bie bulamad覺m:(
    ama yinede g羹zel bir site:)

  82. 82. funda Says:

    fen bilimleri olarak 癟ok g羹zel bir site

  83. 83. mehmet turmu Says:

    癟oooookkk g羹zel olmu

  84. 84. serpil Says:

    癟ok g羹zel saolunnnn:):)):):9.99:9..9

  85. 85. ho癟i Says:

    ya kardeim nas覺l bozaca覺n覺 deil nas覺l yapaca覺n覺 anlat!resim filan koyar insan yaw.s覺k覺ld覺k okurken.

  86. 86. umuTku Says:

    evet gercekten guzel olmus ama genede b覺raz b覺lg覺 eks覺klg覺 var bende.cunku daha gen覺s arast覺rmalar yap覺lmal覺 bende bunlara gonulden destek veren b覺r覺s覺y覺m… herkeze 覺lg覺s覺nden dolay覺 tesekkur eder覺m.

  87. 87. fatih s繹羹t Says:

    ben size 癟ok ama 癟ok teekk羹r ediyorrum benim 繹devlerim vard覺 ama siz bana yard覺mc覺 oldunuz size tekrar 癟ok teekk羹r ederim

  88. 88. ikram s繹羹t Says:

    siz saadet partisine oy verin

  89. 89. zibidi gonzalez Says:

    Tesek羹r ederim kardes sen olmasayd覺n ben Performans odevini yapamazd覺m… :)

  90. 90. Denizhan Says:

    Yaa 癟ok tsk ederim arkadaslar覺m覺 bu siteye davet edecem yar覺n sozlu vard覺 :D

  91. 91. aliko69 Says:

    Bence de cok basarili ve faydali bir site. Emegi gecen herkese saygilarimi sunarim.

  92. 92. bet羹l Says:

    m覺knat覺s neden yap覺l覺r performans 繹devim 癟ok acil !!!

  93. 93. byiboTR Says:

    Demir, nikel, 癟elik gibi baz覺 metalleri kendine 癟eken, bunu da manyetik kutup 繹zellii sayesinde yapabilen maddeye m覺knat覺s denmi. Manyetik alana sahip materyale m覺knat覺s denir yani. O da 繹z羹nde bir metaldir ve 癟ounlukla U harfi eklinde bi癟imlendirilmitir. 襤ki ucu, dier bir deyile iki kutbu, manyetik bir itme ve 癟ekme g羹c羹ne sahiptir. BUNLARI kartona g羹zelce yazd覺m ve performans 繹devinden 100 ald覺m teek羹r ederim buzlu.org sitesi yap覺mc覺lar覺.. :) )) ayy 癟ok mutluyumm :D D

Sende Yorumunu Yaz

Bu yaz覺ya yorum yazabilmek i癟in Giri yapmal覺s覺n覺z .