buzlu.org

AvÅŸa Adası, Marmara Denizi’nde, Ä°stanbul’a gemiyle 5, deniz otobüsüyle 3.5 saat, Erdek’e ise gemiyle 1 saat 45 dakika uzaklıktadır. Balıkesir’in Marmara ilçesine baÄŸlı bir yerleÅŸim yeridir.

Marmara Bölgesi, Türkiye
Bilgiler
İl Sayısı 11

Ä°ller

Ä°stanbul
Edirne
Kırklareli
TekirdaÄŸ
Çanakkale
Kocaeli
Yalova
Sakarya
Bilecik
Bursa
Balıkesir
Koordinatlar


Marmara Bölgesi, Türkiye’nin yedi coÄŸrafi bölgesinden biridir. Balkan Yarımadası ile Anadolu arasında köprü niteliÄŸi ile Avrupa ve Asya’yı birbirine baÄŸladığı söylenebilir. Yaklaşık 67.000 km2 lik bir yüzölçüme sahip olup Türkiye’nin %8,5′una karşı gelir.

Marmara Bölgesinde sanayi, ticaret, turizm ve tarım gelişmiştir. Bölgedeki en gelişmiş sanayi İstanbul-Bursa-İzmit şehirlerinde olmakla birlikte bölgenin diğer yörelerinde de yaygın sanayi faaliyetleri vardır. Başlıca sanayi ürünleri olarak; işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, petrokimya ürünleri, beyaz eşya sayılabilir.

Ekili alanların yaklaşık yarısı buÄŸday olup buÄŸdayı ÅŸekerpancarı, mısır ve ayçiçeÄŸi izler. Bölge, Türkiye’nin ayçiçeÄŸi üretiminin yaklaşık %73′ünü, mısır üretiminin ise yaklaşık %30′unu gerçekleÅŸtirir. BaÄŸcılık da hayli geliÅŸmiÅŸ olup TekirdaÄŸ, Åžarköy, Mürefte, AvÅŸa ve Bozcaada üzüm ve ÅŸarapları meÅŸhurdur.

Yedi coÄŸrafi bölge içinde yükseltisi en az olan bölgedir. Ekili-dikili arazi oranı %30′dur. Ormanlık alan oranı %11,5′tur. Kümes hayvancılığı ve ipek böcekçiliÄŸi yaygındır. Nüfus ve nüfus yoÄŸunluÄŸu, göç alma nedeniyle çok yüksektir. Enerji tüketimi ve turizm gelirleri en yüksek bölgedir.

iller

Ä°stanbul, Edirne, Kırklareli, Yalova, Ä°zmit tamamen bölge sınırları içinde; Sakarya ve Bilecik’in Karadeniz Bölgesi’nde de toprakları olup; Bursa ve Balıkesir’in Ege Bölgesi’nde de toprakları vardır. Çanakkale ilinin topraklarının çok büyük bir bölümü Marmara Bölgesi içinde olup sadece Edremit Körfezi çevresindeki yerleÅŸim yerleri Ege Bölgesi sınırları içinde kalır. Marmara bölgesinin en büyük kenti elbette Ä°stanbul’dur Yüzölçmü ve nüfusuyla en küçük olan Marmara bölgesi kenti , Yalova kentidir .En yoÄŸun nüfus buralardadır.Kütahya’nın Domaniç ilçesi diye tabir edilen kuzey bölümü de Marmara bölgesi’ndedir. Türkiye’nin baÅŸkenti Ä°stanbul , Marmara bölgesinin yoÄŸun nüfuslu olmasında önemli bir rol oynar.

İl merkezleri baz alındığında Marmara Bölgesinde yer alan iller şunlardır.

Ä°stanbul
Edirne
Kırklareli
TekirdaÄŸ
Çanakkale
Kocaeli
Yalova
Sakarya
Bilecik
Bursa
Balıkesir

Kütahya’nında kuzeyi de Marmara bölgesi’ne aittir.

Konumu ve sınırları

Marmara Bölgesi, Türkiye’nin kuzeybatı topraklarında, Asya ve Avrupa Kıtaları üzerinde toprakları olan, adını, boÄŸazlar aracılığıyla Karadeniz ve Ege Denizi’ne açılan aynı adlı iç denizden alır. Ege sahilleri açıklarındaki Bozcaada ve Gökçeada (Ä°mroz) da Marmara Bölgesi içindedir. 11 ili kapsayan, coÄŸrafî bölgedir. Marmara Bölgesi içinde yer alan iller şöyledir;

Marmara Denizi’ne Kıyısı Bulunan Ä°ller

* Ä°stanbul
* TekirdaÄŸ
* Çanakkale
* Balıkesir
* Bursa
* Yalova
* Ä°zmit

Marmara Denizi’ne Kıyısı Bulunmayan Ä°ller

* Kırklareli
* Edirne
* Sakarya
* Bilecik (Bilecik’in hiçbir denize kıyısı yoktur)

Bölge, Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapısıdır. Edirne, Yunanistan ve Bulgaristan ile, Kırklareli ise Bulgaristan ile sınırdır. Marmara Bölgesi’nin, yine bölge bazında olan 3 komÅŸusu vardır. Güneyde Ege Bölgesi, doÄŸuda Karadeniz Bölgesi ve güneydoÄŸuda İç Anadolu Bölgesi karadan bölgeyi kuÅŸatmıştır. Bölgenin adını aldığı Marmara Denizi haricinde;

Ä°stanbul, Kırklareli, Ä°zmit ve Sakarya illeri aracılığı ile Karadeniz’e; Çanakkale, Edirne ve Balıkesir illeri aracılığı ile de Ege Denizi’ne kıyısı vardır.

Bölümleri

Marmara Bölgesi, beşerî, ekonomik ve doğal sebeplerden dolayı 4 coğrafî bölüme ayrılmıştır.

Kocaeli Bölümü, Marmara Bölgesi’nde içinde en fazla nüfus gücünü barındıran, iÅŸ istihdamının en büyük olduÄŸu, tarihî bakımdan en önemli bölümdür.

Adapazarı Ovası’nın doÄŸusundan baÅŸlayarak, Silivri’ye kadar devam eder. Marmara Bölgesi’nin kuzeydoÄŸu topraklarını kapsayan bu bölüm Ä°stanbul BoÄŸazı ile ikiye bölünür. DoÄŸudaki kısım Kocaeli Yarımadası ve Adapazarı Ovası, batıdaki kısım ise Çatalca Yarımadası’dır. Bölüm akarsular ile parçalanmış olup, yer yer tepeliklere sahiptir. Ortalama 150 - 200 metre yükseklik gösteren bu tepeler plâto özelliÄŸi taşır.

Bölümün Karadeniz kıyılarını bakan taraflarında ormanlar görülürken, Marmara Denizi kıyısında bitki örtüsü yerini maki ve zeytinliklere bırakır. Bölümde toprakları bulunan Ä°stanbul, Kocaeli ve Sakarya illerinin üçünde de kuzayde yerleÅŸim seyrektir. Nüfus yoÄŸunluÄŸu daha ılıman iklime sahip olan, güneydedir. Kuzeydeki en öenmli yerleÅŸim merkezi Åžile’dir. Buna karşılık güneyde en önemli yerleÅŸim birimleri, Ä°zmit, Gölcük ve Ä°stanbul’dur.

Bölümde üretilen başlıca tarım ürünleri, ayçiçeği, keten, patates, mısır, şeker pancarı, zeytin, sebze üretimi ve tahıl çeşitleridir. Silivri ve Çatalca ilçelerinde önemli ölçüde hayvansal gıda üretilir. Tereyağı, peynir ve yoğurt bunların başlıcalarıdır.

Çatalca ilçesindeki ocaklardan çıkarılan grafit iÅŸlenmesi için Ä°stanbul’a gönderilir. Durusu Gölü çevresinde çıkarılan linyit Ä°stanbul’da yakacak ihtiyacı için kullanılır.

Bölümün böylesine geliÅŸmesinin sebebi Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine baÄŸlayan BoÄŸaz Köprülerinin bu bölüm içinde Ä°stanbul ilinde olmasıdır. Ä°stanbul ticaret, sanayi, bankacılık, kültür, sanat, medya, ulaşım, tekstil, kimya, dericilik, kundura, ilâç, cam, besin ve turizm bakımından Türkiye’nin merkezidir. Tüm bu sunduÄŸu imkânlar dahilinde Ä°stanbul uzun yıllar durmak bilmez bir göç dalgası ile karşı karşıya kalmış ve bugün Türkiye’nin toplam nüfusunun 8/1′nin bünyesinde bulundurur. Aldığı nüfus ile hızla büyüyen Ä°stanbul ili yaÅŸayanlara yeterli altyapı ve konut sunamamaktadır ve plânsızca büyümektedir. Devlete ve özel sektörün çabalarıyla ÅŸehirde kentsel dönüşüm seferberliÄŸi baÅŸlatışmış, gecekondulaÅŸmanın yerini toplukonutlar ile çözme yoluna gidilmiÅŸtir. Günümüzde Ä°zmit, Adapazarı ve Gölcük, Ä°stanbul’un hemen arkasında hızla büyümektedir. Ä°stanbul ve Adapazarı arası büyük bir sanayi sahasıdır. Buralarda devlete ve özel sektöre ait birçok tersane, çimento, beyaz eÅŸya fabrikaları, alüminyum ve petrokimya tesisleri bulunur. Gölcük ilçesi bir donanma üssü ve askerî araçların yapıldığı bir sanayi merkezidir.

Yıldız Dağları Bölümü

Yıldız DaÄŸları Bölümü, Marmara Bölgesi’nin kuzeybatısını oluÅŸturur. Ä°smini alanın büyük bir alanını kaplayan Yıldız DaÄŸları’ndan alır. Batıda, Bulgaristan sınırından, doÄŸuda Durusu Gölü’ne kadar uzanır. Yıldız DaÄŸları’nın Karadeniz’e bakan yamaçlarında Karadeniz iklimi etkilidr. DoÄŸal bitki örtüsü makilik olup, yaklaşık 150 metre yükseklikten sonra ormanlar baÅŸlamaktadır. Yıldız DaÄŸları’nın batı kısımları plâto özelliÄŸi taşır, ve bu alandaki verimli tarım arazilerinde buÄŸday, ayçiçeÄŸi, ÅŸeker pancarı ve mısır tarımı yapılır. KüçükbaÅŸ hayvancılık oldukça geliÅŸmiÅŸtir ve buna baÄŸlı olarak bölümde birçok mandıra ve peynir imalâthanesi vardır. Bölümdeki baÅŸlıca yerleÅŸim merkezleri, Kırklareli, Vize, Pınarhisar ve Saray’dır. Sanayi bakımından en önemli tesis Pınarhisar’daki çimento fabrikasıdır.Nufüs yoÄŸunluÄŸu en az bölümdür.

Ergene Bölümü

Ergene Bölümü, adını içine aldığı Ergene Havzası’ndan alan bu bölüm Yıldız DaÄŸları ile Koru DaÄŸları arasında kalmış bölümü kapsar. TekirdaÄŸ ve Edirne illerinin bütünü ile Kırklareli’nin yarıya yakınını ve Çanakkale’nin Gelibolu ilçesinin çok küçük bir alanını kapsar.

Marmara Bölgesi’nin, en soÄŸuk, en az yağış alan, bitki örtüsünün en cılız olduÄŸu yer Ergene Bölümüdür. Genel bitki örtüsü bozkırlardır. Bölümde yetiÅŸtirilen baÅŸlıca ürünler; buÄŸday, mısır, çeltik, ÅŸeker pancarı, ayçiçeÄŸi, susam ve patatestir. BaÄŸcılık ve ayçiçeÄŸi üretimi çok geliÅŸmiÅŸ olduÄŸundan, buna baÄŸlı olarak da alkollü içecek ve yaÄŸ sanayii geliÅŸmiÅŸtir. En önemli yerleÅŸim merkezleri, Babaeski, Lüleburgaz, Çorlu, Çerkezköy, Malkara, KeÅŸan, Edirne, TekirdaÄŸ ve Ä°psala’dır. Hamitabat beldesinde çıkarılan doÄŸalgazdan elektrik üretilir. Trakya Birlik’e baÄŸlı ayçiçeÄŸi fabrikaları bölüm ekonomisini önemli ölçüde canlandırmıştır.

Güney Marmara Bölümü

Güney Marmara Bölümü yeryüzü ÅŸekilleri bakımından Marmara Bölgesi’nin en fazla çeÅŸitlilik gösterdiÄŸi bölümdür. Plâtolar, ovalar, göller, akarsular, körfezler bölümün baÅŸlıca yer ÅŸekilleridir. Saros Körfezi ile Ä°zmit Körfezi’nin güneyinde kalan, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Yalova, Bilecik illeri ile, Ä°zmit ve Sakarya illerinin bir kısmını kapsayan alandır. Bölümdeki ovalarda buÄŸday, ayçiçeÄŸi, ÅŸeker pancarı ekimi ile dutluklar ve meyve bahçeleri vardır. KüçükbaÅŸ hayvancılık çok geliÅŸmiÅŸtir. Bursa yöresinde ipekböcekçiliÄŸi yapılır. Gelibolu ve KapıdaÄŸ yarımadaları ile Çanakkale ilinin genelini kapsayan Biga Yarımadası nüfusun en seyrek olduÄŸu yerlerdir. Buralarda engebe fazladır. Çanakkale BoÄŸazı, Gelibolu Yarımadası ile Biga Yarımadası’nı birbirinden ayırır.

Bölüm akarsu, göl, körfez ve adalar yönünden oldukça zengindir. Bölgenin en önemli akarsuyu Susurluk Çayı’nın vadisi Marmara Denizi’nin ılıman havasının iç kesimlere ulaÅŸmasını saÄŸlar. Biga Çayı ile Gönen Çayı diÄŸer önemli akarsulardır. Ä°znik, Ulubat ve KuÅŸ Gölü bu bölümde bulunur. Bunlar içinde KuÅŸ Gölü dünyaca üne sahip bir millî parktır.

Bölümün en önemli yerleÅŸim birimi Bursa’dır. Bir süre Osmanlı Devleti’ne baÅŸkentlik yapmış Bursa, tarihî, doÄŸal ve ekonomik ve kültürel yönden geliÅŸmiÅŸ bir turizm ÅŸehridir. DiÄŸer önemli yerleÅŸim merkezleri Balıkesir, Çanakkale, Erdek, Gemlik, Karacabey, MustafakemâlpaÅŸa, Bandırma, Biga, Gönen’dir. Art bölgesin geliÅŸmiÅŸ olması, bölümünde geliÅŸmesine saÄŸlamıştır. Bursa, Bandırma,Balıkesir, Çanakkale, Yalova ve Bilecik’te gıda sanayiinde, Balıkesir’de ÅŸeker ve kâğıt sanayiinde, Bursa’da tekstil, otomotiv ve konserve sanayiinde Bandırma’da kimya sanayiinde geliÅŸmiÅŸtir.

Çanakkale’ye baÄŸlı Biga ve Çan ilçelerinde hâlâ faal olan linyit ocakları mevcuttur. Bandırma limanı bölge için çok önemlidir. Ä°stanbul - Bandırma arasında arabalı feribot taşımacılığı yapılır. Gönen’de kaplıca turizmi, Susurlukta bor çıkarımı, Bilecik ve Marmara Adası’nda ise mermercilik yapılmaktadır.

Nüfus ve yerleşme

Marmara Bölgesi’nin nüfusu 17,5 milyondan fazladır. Kilometrekareye 250 kiÅŸiden daha fazla insan düşer. Nüfusun yarısından fazlası Ä°stanbul il sınırları içersidinde bulunur. Ä°ller ve nüfusları aÅŸağıda büyükten küçüğe sıralanmıştır. *

* Ä°stanbul = 10,033,478
* Bursa = 2,106,654
* Kocaeli = 1,203,335
* Balıkesir = 1,076,347
* Sakarya = 746,060
* TekirdaÄŸ = 626,549
* Çanakkale = 464,975
* Edirne = 402,606
* Kırklareli = 328,461
* Bilecik = 194,326
* Yalova = 168,593

Bazı ilçe nüfusları:

* Kağıthane 345,239 (2000)
* Gebze253,000
* Bandırma 99,000
* İnegöl 91,000
* Çorlu 142,000
* Lüleburgaz 79,000
* Körfez 82,000
* Gölcük 56,000
* Gemlik 64,000

*Veriler 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarıdır.

Türkiye’de tarım alanlarının en iyi deÄŸerlendirildiÄŸi yer Marmara Bölgesi’dir. En fazla ekili dikili alan bu bölgede bulunur. Fakat bölge kendine yetmediÄŸinden, dışardan ürün almaktadır. Bölgenin saÄŸladığı iÅŸ istihdamı nedeniyle bölge hâlâ yoÄŸun göç almaktadır.

Bölgeye baÄŸlı 21 ada vardır. Adaların çoÄŸunda yerleÅŸim vardır. Ege Denizi’nde bulunan Gökçeada ve Bozcaada da Marmara Bölgesi sınınrları içindedir. Karadeniz’e kıyısı olan Kefken Adası bölgenin sınırları içinde bulunur .

İstanbul iline bağlı adalar

1. Kınalıada
2. Burgaz Adası
3. Heybeli
4. Kaşık Adası
5. Büyükada
6. Sedef Adası
7. Balıkçı Adası (Neandros)
8. Sivriada
9. Yassıada
10. Tuzla Fener Adası
11. Koç’un Adası

Bursa iline bağlı adalar

1. İmralı Adası

Balıkesir iline bağlı adalar

1. Marmara Adası
2. Avşa adası
3. Ekinlik Adası
4. Eşek Adası
5. Mamaliada
6. Paşalimanı Adası
7. Kuş Adası
8. Yerada
9. Fener Adası

Kocaeli iline bağlı adalar

1. Kefken Adası

Çanakkale iline bağlı adalar

1. Gökçeada
2. Bozcaada

Yeryüzü şekilleri

Marmara, yükseklik ortalaması en az olan bölgemizdir. Anadolu yarımadası üzerindeki topraklarında Samanlı DaÄŸları, Mudanya Tepeleri ve Biga DaÄŸları uzanmaktadır. Trakya yarımadasında kalan topraklarda ise Yıldız DaÄŸları, Koru DaÄŸları ve Işıklar Dağı bulunur. Trakya’nın iç kesimlerinde Ergene Havzası yer alır.

Bölgenin güney bölümü yer yer akarsular ile yarılmıştır. Akarsu boylarında ve alçak düzlüklerde tarıma elverişli, verimli alüvyâl ovalar bulunur. Bölgedeki en önemli ovalar İnegöl, Yenişehir, Mustafakemâlpaşa, Karacabey, Bursa, ve Gönen ovalarıdır. Bu verimli ovaların bulunduğu çukurluk alanlarda Sapanca, Ulubat, İznik ve Kuş gölleri vardır.

Bölgenin en engebeli sahası, Biga Yarımadası’dır. Bölgenin en yüksek noktası Bursa’nın güneyinde bulunan 2543 metreye uzanan UludaÄŸ’dır.

Akarsu ve göller

Bölge genelinde, küçük ölçekli olmalarına raÄŸmen sık bir akarsu ağı vardır. Sakarya, Ergene, Susurluk, Meriç ve Biga Çayı bölgedeki baÅŸlıca akarsulardır. Bölge’de irili ufaklı bir çok doÄŸal ve yapay göl bulunur. Büyükçekmece Gölü, Küçükçekmece Gölü, Durusu Gölü, Ä°znik Gölü, Sapanca Gölü, Ulubat Gölü ve Manyas Gölü, açık havası olan tatlı su gölleridir. Bunların haricinde özellikle Güney Marmara Bölümü’nde Biga Yarımadası üzerinde sulama amaçlı birçok baraj gölü ve gölet bulunur.

İklim ve bitki örtüsü

Marmara Bölgesi’nin iklimini söylerken, tek bir iklim adı ile baÅŸlıklandırmak doÄŸru olmaz, Marmara Bölgesinde hüküm süren iklim Karadeniz Ä°klimi ile Akdeniz Ä°klimi arasında bir geçiÅŸ evresidir. Bölgede yıllık yağış 500 - 1000 metreküp arasındadır. En çok yağış kış mevsiminde Aralık, Ocak, Åžubat aylarında düşer. En kurak aylar ise Haziran, Temmuz ve AÄŸustos aylarıdır. Karlı ve donlu günlerin sayısı kıyı kesimlerde en azdır. İç kesimlere gidildikçe karasallık etkisi artar. Ege ve Marmara denizi kıyılarında makiler, güney Marmara sahillerinde ise zeytinlikler bulunur. Makiler 200m yüksekliÄŸe kadar baskın bitki örtüsüdür. Ergene Havzası’nda bozkırlar oluÅŸmuÅŸsa da bölgenin tamamında yaygınlık göstermez. Yükseltinin olduÄŸu yerlerde, özellikle Trakya’da ormanlara rastlanır.

Hava sıcaklığının 0°C nin altında geçtiÄŸi gün sayısı çok kısadır. Marmara Bölgesi’nin yıllık sıcaklık deÄŸerleri: ortalama 14 -16oC, en sıcak ay ortalaması: 23-25oC, en soÄŸuk ay ortalaması: 5-6oC’dir. Yıllık yağış miktarı 600-700 mm civarındadır. Marmara bölgesinde hâkim rüzgârlar genelde Kuzey ve KuzeydoÄŸu yönlerinden eser.

Bölgedeki millî parklar

1. Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı (Çanakkale)
2. Truva Millî Parkı (Çanakkale)
3. Kazdağı Millî Parkı (Balıkesir)
4. Kuş Cenneti Millî Parkı (Balıkesir)
5. Gala Gölü Millî Parkı (Edirne)
6. Uludağ Millî Parkı (Bursa)