Kızılırmak Nehri Türkiye topraklarından doğarak yine, Türkiye topraklarından denize dökülen en uzun akarsudur. Uzunluğu 1.150 km’dir.Deniz taşımacılığı için kullanılmaz. Başlıca kolları Delice Irmağı, Devrez ve Gökırmak’tır.
Nehir, İç Anadolu’nun en doÄŸusundaki Sivas ilinde KızıldaÄŸ’ın güney yamaçlarından yaklaşık 39,8° Kuzey 38,8° DoÄŸu noktasından doÄŸar,ilk önce batı ve güney batıya 38,7° Kuzey 34,8° DoÄŸu ya kadar akar ,daha sonra yay ÅŸeklinde biçimlenir…Ä°lkin batıya ,daha sonra kuzey doÄŸudaki Tuz Gölü’nü geçerek kuzey batıya akar.Daha sonra kuzey ve kuzey doÄŸuya yönelir.
Burada Delice Irmağı ile 40.47° DoÄŸu 34.14° Batı nokasında birleÅŸir.Sonra zig zaglar çizerek kuzey batıya akar.41.10° DoÄŸu 34.42° Batı da Devrez Nehri ile birlikte akar.Ve Kuzey doÄŸuya doÄŸru döner .Sonuçta Karadeniz’e 41.72° Kuzey 35.95° DoÄŸu noktasında boÅŸalır. Sırasıyla Sivas, Kayseri, NevÅŸehir, KırÅŸehir, Kırıkkale, Ankara, Çankırı, Çorum ve Samsun illerinden geçerken çok sayıda dere ve çayın sularını toplayarak Bafra Burnu’ndan Karadeniz’e ulaşır.
Yağmur ve kar sularıyla beslenen nehrin rejimi düzensizdir. Temmuz ve Şubat arasında düşük su düzeyinde akan nehir, Mart ayında hızla kabarmaya başlar ve Nisan ayında en yüksek su düzeyine ulaşır. Ortalama debisi 184 m³/sn olan nehrin 20 yıllık gözlem süresince en az 18,4 m³/sn’ye ve en çok 1.673 m3/sn.’ ye ulaştığı tespit edilmiştir.
Nehir üzerine 7 baraj yapılmıştır. Bunlar Kayseri ilinde Sarıoğlan(Yamula Barajı), Ankara yakınlarındaki Kesikköprü, Hirfanlı ve Kapulukaya barajları ile nehrin Bafra Ovası’na kurulmuş Altınkaya ve Derbent barajlarıdır. Nehir üzerine son olarak Obruk Barajı yapılarak 2007 yılı içerisinde su tutumuna başlanılmıştır.
Ä°rili ufaklı birçok gölün bulunduÄŸu Kızılırmak Deltası, Türkiye’nin en önemli kuÅŸ yaÅŸam alanlarından da biridir. Adını suyunun renginden alan, antikçaÄŸda ise tuzlu akarsu anlamına gelen Halys adıyla anılan Kızılırmak, Anadolu’da kurulmuÅŸ medeniyetlere hep ev sahipliÄŸi yapmış. Bugün Kızılırmak Vadisi’nde tarihin her dönemine ait izler bulmak mümkün; kaya mezarları ve yerleÅŸimleri, farklı medeniyetlere ait kaleler, köprüler ve daha pek çok iz.
Eski Zamanlarda
Hititler onu Marassantiya Nehri olarak söylüyorlardı.Hitit ülkesinin sınırlarını ÅŸekillendiriyordu.Hitit Ä°mparatorluÄŸunun çekirdeÄŸi idi.Klasik eski zamanlarda Ön Asya ve Asya’ nın geri kalanı arasında bir sınır idi.M.Ö.28 Mayıs 585 yılında Medler ile Lidyalılar arasında yapılan “Battle of Hallys” Kızılırmak Savaşı burada olmuÅŸtur.Önceleri Lidya’lılar ve Pers’ler arasında bir sınırdı.Lidya’lı Croesus sınırı geçip Pers’lere (Pers Kralı Cyrus II) hücüm etti ve bu savaÅŸta M.Ö.547 yenildi.Böylece Pers’ler sınırlarını Ege Denizi’ne geniÅŸletti.
One Yorum var “Kızılırmak Nehri”
Sizde Yorumunuzu Yazın
Ama önce siteye Buradan giriş yapın Hala Üye değilseniz Buradan üye olabilirsiniz.
Ekim 22nd, 2007 at 15:38
ben kırsehir de yasıyorum ama kızılırmakın bu kadar faydası olduğunu bilmiyodum