buzlu.org

Yapay havalandırma ve yapay soÄŸutma sistemleri eski çaÄŸlardan beri kullanılıyor..Eskiden insanlar kapı giriÅŸlerine ıslak hasırlar asarak ya da konutlarını(hava akımlarını, evin içine girmeden önce avludaki fıskiyelerin arasından geçirmek yoluyla) serinlik saÄŸlayacak ÅŸekilde tasarlayarak çözüm arıyorlardı… 19. yüzyıla gelindiÄŸinde, havayı serinletmek için buzun önüne vantilatörler yerleÅŸtirilmeye baÅŸlanmıştı; ama Willis H. Carrier’in icadı olan bilimsel olarak tasarlanmış ilk klima için 1902′yi beklemek gerekti.


Carrier, 1901′de Cornell Ãœniversitesi elektrik mühendisliÄŸi bölümünden mezun oldu; aynı yıl Temmuz ayında Buffalo’daki Buffalo Forge Company’de çalışmaya baÅŸladı. Altı ay içinde ÅŸirketin araÅŸtırma geliÅŸtirme laboratuvarının başına getirildi. Buradaki ilk projelerinden biri, ısıtma bobinlerinden oluÅŸan bir sistemden geçirildiÄŸinde havanın ne kadar ısınabileceÄŸini belirlemekti; bulguları ÅŸirketin ısınma giderlerinde binlerce dolar tasarruf saÄŸladı. Ä°lk projelerinden bir baÅŸkası da soÄŸutmaya yönelikti.; Brooklyn’de Sackett-Wilhelms Lithographing and Publishing adlı matbaa ÅŸirketi, ısı ve nem deÄŸiÅŸimleri yüzünden kağıdın genleÅŸmesi ve büzüşmesi sonucu baskı sürecinde renklerin donuklaÅŸması gib bir sorun yaşıyordu. Willis H. Carrier; 17 Temmuz 1902′de bu ÅŸirket için dünyanın ilk klimasının tasarımlarını tamamladı: Klima, matbaanın ısı ve nem oranını hassasiyetle denetleyen 30 tonluk bir makinaydı.

Carrier, icadını geliÅŸtirmeyi sürdürdü ve iki yıl sonra 16 Eylül 1904′te püskürtmeli ilk klima sistemi olan “havayı iÅŸlemden geçiren aygıt” için patent baÅŸvurusu yaptı. (patent 1906 yılında verildi): Bu sistemde hava, bir fan aracılığıyla aygıtın içine çekiliyor, püskürtülerek soÄŸutuluyor (ya da ısıtılıyor) ve saflığını bozan her türlü yabancı maddeden arıtılması için su bir dizi bölmeden geçiyordu; ardından su yeniden dolaşıma girerken, iÅŸlenmiÅŸ hava fabrikanın havasını düzenlemek üzere klimadan dışarı veriliyordu. Carrier Engineering ve baÅŸka firmaların konut klimaları üretimine geçmesi içinse, 1920′lerin sonunu beklemek gerekecekti.