buzlu.org

Bugün size çeşitli hizmetleri olan bankanız, aslında iki temel amaçla çalışır. Bu amaçlardan biri tasarruf sahiplerinin paralarını almak ve aynı kişiler geri isteyinceye kadar muhafaza etmektir. İkinci amaç da belirli bir faiz ödemeyi kabul eden kimselere borç (kredi, istikraz ) vermektir.

Bir banka para üzerinde faiz esasıyla iş yaptığından,bankacılığın bazı toplumlarda hoş karşılanmadığı, uygun görülmediği bir devir vardı. Faiz almak bu toplumların insanları tarafından ahlak kurallarına uygunsuz bir davranış sayılırdı. Nitekim bazı ülkeler,vatandaşlarının bankalarla iş yapmalarını yasaklamıştı.

Bankacılığın tarihin kendi kadar eski olduÄŸu belki de sizleri ÅŸaşırtacak bir gerçektir. Eski Babil’de, Mısır’da, Yunanistan’da bankacılığın olduÄŸu güvenilir tarih kaynaklarından bilinmektedir. Gerçekte, tapınaklar paranın biriktirildiÄŸi yer olarak da hizmet ederdi.

M. Ö. 210 yılında Roma’da, sarraflarla ilgili bir buyrultu yayınlandı. Bu buyrultuya göre, siyasal tartışmaların, devletin yönetimiyle ilgili sorunları içeren konuÅŸmaların yapıldığı Forum adı verilen alanda, sarraflar için özel bir köşe ayrılacaktı.

Dolayısıyla,”banka-bank” kelimesi bize Ä°talyanca’dan gelmiÅŸtir. Orta ÇaÄŸ’da, Ä°talyan sarraflar iÅŸlerini caddedeki bir bank üzerinde yaparlardı. Halen parklarda,geniÅŸ ve aÄŸaçlık caddelerin kaldırım kenarlarında oturulan bu banklar,Ä°talyanca’da “banco” kelimesiyle tanımlanırdı.

Günümüzdeki banka kelimesi de iÅŸte bu “banco” sözünden doÄŸmuÅŸtur.

Modern bankacılık büyük bir ihtimalle 1587 yılında Venedik’te baÅŸlamış sayılabilir. Söz konusu tarihte Venedik’ te (Banco di Rialto) kurulmuÅŸtu. Bu bankada tasarruf sahiplerinin parası kabul ediliyor ve hesabı (bankada parası) olanların, gerektiÄŸi zaman paralarının karşılığında çek yazmaları sistemi uygulanıyordu.

1619 yılında, Banco del Giro bu bankanınkini aÅŸan faaliyetlerle hizmete girdi. Yatırılan altın ve gümüş karşılığında makbuzlar (senetler) veriyordu. Bu senetler de para yerine geçiyor,paraymış gibi kullanılabiliyordu. 1609′da kurulan Amsterdam Bankası,”banka parası” olarak geçerli makbuzlar vermekteydi.

Ä°ngiltere’de 1694 yılında (Bank of England-Ä°ngiltere Bankası) kuruluncaya kadar, kuyumcular banker (bankacı) olarak hizmet ediyorlardı.

BirleÅŸik Amerika’da ilk banka,1782 de Kongre’nin özel kanunu ile Filadelfiya’da kurulan (Bank of North Amerika-Kuzey Amerika Bankası) dır.

Daha yakın zamanlarda ortaya çıkarılan bazı tarih belgeleri.Asur’da ve Fenike’de de o çaÄŸa göre hayli geliÅŸmiÅŸ sayılabilecek bankacılık yöntemlerinin varlığını belirtmektedir.

Nitekim dünya bankacılığında Ä°sviçre ile birlikte en önemli yeri,ilk sırayı tutan Lübnan özellikle Beyrut bankacıları ,kendilerini Fenikelilerin mirasçıları sayarlar.Eski Fenike’nin bugünkü Lübnan’ın yerinde olması, Lübnanlılar’in da Fenikeliler gibi ticaret ve iÅŸ hayatında büyük baÅŸarılar göstermeleri,bu konudaki iddialarını desteklemektedir.

Daha yukarda belirttiÄŸimiz gibi, bu alandaki öncülük ve önderlik sonradan Ä°talya’ya geçmiÅŸtir. Ä°talya tarihinde büyük yer tutan ünlü Medici ailesi, Orta ÇaÄŸ’da o devirlere has bir anlayışla bankacılık da yapmıştır.

Türkiye’de modern anlamda bankacılık kurumunun uygulamasında ilk adım, iÅŸ yaptıkları kimseleri sömüren tefecilere karşı bir çıkış olarak (Emniyet Sandığı)nı kuran Mithat PaÅŸa tarafından atılmıştır.

Etiketler: dünya, ilk, ilk banka, nasıl, tarih, türkiye, İlkler