buzlu.org

‘Ham’ kelimesinin Ä°ngilizce’deki anlamı ‘domuzun bacağının üst kısmından tuzlanarak ve kurutularak yapılan yemek’ demektir. Öyleyse hamburger domuz etinden yapıldığı için mi bu adı almıştır?
Kesinlikle hayır! Hamburgerin tarihi Orta Asya’ya Tatar diye bilinen Türk toplumlarına kadar uzanır.

O zamanlar savaşçı Tatar atlıları çiğ et yiyorlardı. Zamanla bu eti eğerlerinin altına koyduklarında, uzun seferlerde atın hareketleri sonucunda bu etin bir şekilde az da olsa piştiğini ve daha kolay çiğnenebilir hale geldiğini keşfettiler.

Yıllar geçtikçe, Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda bu eti eÄŸerin altından çıkarttıklarında ona tuz, biber ve soÄŸan da ilave ettiler ve sonunda bugünkü bilinen ‘Tatar BifteÄŸi’ ortaya çıktı.
Almanya’nın Hamburg ÅŸehrinden bir tüccar, ticaret amacı ile gittiÄŸi Orta Asya’da 19. yüzyılın ortalarında Tatar BifteÄŸi’ni görür ve Almanya’ya getirerek Hamburg BifteÄŸi olarak sunar.


Daha sonraları bir aşçı bu eti kızartarak servise sunar ve ona ‘Hamburg’a ait’ anlamında hamburger adını verir.
Hamburger Almanya’yı iki yolla terk eder. Yine 19. yüzyılda bir fizikçi ve aynı zamanda yemek geliÅŸtirme uzmanı olan Dr. J. H. Salisbury hamburgeri Ä°ngiltere’ye getirir. Salisbury saÄŸlıklı bir yaÅŸam için günde üç kere, önceden sıcak su ile yıkanmış biftek yenilmesi gerektiÄŸine inanıyordu. Bu ÅŸekilde hazırlanan hamburgere Ä°ngiltere’de ‘Salisbury BifteÄŸi’ adı verildi.

DiÄŸer yolla ise, 19. yüzyılın sonlarında Alman göçmenleri ile Amerika’ya gitti. Hamburger etinden yapılan köftelerin ismi burada hamburger olarak yerleÅŸti. Yani tarihinin hiçbir safhasında hamburgerin içinde domuz eti olmadı. Gerisin geriye Türkiye’ye döndüğünde ise tarihinin atalarımıza dayandığını bilmeyenler geleneksel damak tadımıza uygun olmadığını ileri sürdüler.

Bu arada belirtelim ki, Birinci Dünya Savaşı sonrası ABD’de Ä°ngilizce’deki Alman kökenli kelimeleri ayıklamak için yapılan çalışmada, hamburgerin ismi de ‘Salisbury BifteÄŸi’ olarak deÄŸiÅŸtirilmeye çalışıldı, ama tutmadı.