|
Haz
27
|
Bağlama veya ligasyon, rekombinant DNA teknolojisinde klonlanacak geni taşıyan DNA parçaları ile vektörün bir enzim aracığılıyla birbirlerine bağlanması işlemine denir. Bu işlem için ligaz cinsi enzimler görev yapar.
BaÄŸlamadaki sorunlardan biri vektörün yabancı DNA’ya baÄŸlanması yerine kendi uçlarının birleÅŸip halka ÅŸeklini kazanmasıdır, bunu engellemek için yapılan uygulamalardan biri, vektörün 5′ uçlarındaki fosfat gruplarının yokedilerek fosfodiester baÄŸ oluÅŸumunu önlemektir.
Bağlama için uygun uçların bulunması ya da oluşturulması gerekir. Değişik yöntemlerle bu gerçekleştirilebilir:
Kesme enzimleri tarafından meydana getirilen yapışkan uçların birbirini tanıması şeklinde bağlanma
Aynı cins enzimle kesilmiş DNA parçaları ve doğrusal konuma getirilmiş taşıyıcı DNA molekülleri biraraya getirildiğinde, farklı kökenlere sahip olsalar bile, birbirlerini tamamlayıcı özellikteki (yapışkan) uçları taşımalarından dolayı uçlar arasındaki baz eşleşmeleriyle moleküller bağlanır. Sonrasında ligaz enzimi nükleotidler arasında fosfodiester bağları kurarak açık uçları kapatır.
Bu yöntem rDNA elde etmek için kullanılan en basit ve etkili yoldur. Ligaz yüksek yoğunlukta kullanılırsa rekombinant oranı artarken, düşük yoğunlukta kullanıldığında DNA parçaları halka şeklini alırlar.
Bağlayıcı ya da aracı moleküller kullanarak bağlanma
Bu yöntem küt olan uçların baÄŸlanmasında kullanılır. Aracı olarak yapay baÄŸlayıcı moleküller kullanılmaktadır. Bu sentetik aracı moleküller 6-10 baz çiftinden oluÅŸan oligonükleotidlerdir. Bu moleküller 5′ uçları polinükleotid kinaz ile fosforlanma sonrası T4 DNA ligaz yardımıyla küt uçlu parçalara baÄŸlanır ve bir kesme enzimi yardımıyla yapışkan uçlar oluÅŸturulur. Bu ÅŸekilde oluÅŸturulmuÅŸ diÄŸer bir taşıyıcıya baÄŸlanma ve aralıkların ligazla kapatılmasıyla baÄŸlanma iÅŸlemi tamamlanır.
Homopolimerik tek zincirli kuyruklar kullanarak baÄŸlanma
Bu yöntemle de küt uçların baÄŸlanması saÄŸlanmaktadır. Küt uçların 3′ uçlarında terminal transferaz enzimi yardımıyla homopolimerik tek zincirli kuyruklar takılır. Bu yöntem özellikle ökaryotik genlerin çoÄŸaltılmasında kullanılmaktadır. Ökaryotik cDNA parçalarının taşıyıcılara baÄŸlanmasında kuyruklama yöntemi baÅŸarılı sonuçlar vermektedir.
Yorum Yaz
Sende Yorumunu Yaz
Bu yazıya yorum yazabilmek için Giriş yapmalısınız .

Son Yorumlayanlar