buzlu.org

Fırat nehri, Türkiye’nin en verimli ve su potansiyeli en yüksek ırmağı.

Siverek ilçesi, DaÄŸbaşı Bucağı yakınındaki Maktalan civarında Åžanlıurfa topraklarına giren Fırat nehri Adıyaman ve Gaziantep il sınırını belirledikten sonra Suriye, daha sonra Irak topraklarına girer. Irak’ta denize uzak olmayan bir noktada Dicle Nehri ile birleÅŸerek Åžatt’ul Arab’ı oluÅŸturur ve Basra Körfezi’ne dökülür. Nehrin en önemli kolları Murat, Karasu, Tohma, Peri, Çaltı ve Munzur Çayları’dır.

Toplam uzunluÄŸu 2.800 km ile Türkiye sınırları içinde kalan bölümün uzunluÄŸu ise 971 km’dir. 720.000 km² su toplama havzasına sahiptir. Fırat Nehri’nin rejimi Türkiye’deki diÄŸer akarsulara göre daha düzenlidir. Mart ile Haziran ayları arasında yavaÅŸ yavaÅŸ kabarır, Temmuz ile Ocak ayları arasında çekilmiÅŸ olmasına raÄŸmen yine de bol su akışı olur.


Nehir üzerine Türkiye’nin en büyük barajları inÅŸa edilmiÅŸtir. Bu barajlardan Keban, Karakaya, Atatürk, Birecik ve Karkamış Barajları tamamlanmıştır. Ayrıca Fırat’ın suyu inÅŸa edilen 2 adet Åžanlıurfa tüneli de Harran Ovası ve çevresine yıllardan beri suya hasret topraklara suyu ulaÅŸtırmıştır.

Fırat isminin kökeni

Batı dillerinde Fırat nehri, Euphrates olarak geçer. Euphrates adı Yunanca’dan gelen bir sözcüktür. Ä°smin asıl kaynağı konusunda çeÅŸitli görüşler bulunmaktadır:

1. Eski Farsça’daki Ufratu ve Akad dilindeki Purattu ‘dur. Eski Farsça’daki sözcüğün Avesta Farsça’sında geçen huperethuua(geçmesi kolay) olduÄŸu tahmin edilmektedir.
2. Arapça tasasızlık, rahatlık anlamına gelen “ferahat” kelimesinden gelmektedir.
3. Fırat; Akadcada Pu-rat-tu, Sümercede Buranun olarak geçmektedir. Kelimenin Hint-Avrupa kökenli olmadığı, Akadca ve Sümerceden kaynaklandığı, Eski Farsça ve Farsça aracılığıyla diğer dillere geçtiği görüşü ağırlık kazanmaktadır. Eski asur dillerinde de fonetik olarak fırat kelimesine yakın olan pratru kelimesi de ilk gelene ait olan anlamında kullanılmıştır.