buzlu.org

Daktilo, bir klavye aracılığıyla harekete getirilen harfleri mürekkepli bir sistem yardımıyla kağıda basarak yazı yazan makine.
Ä°lk yapılışı 1829′da Teroitli William Austin Burt tarafından gerçekleÅŸtirildi. Tipograf adı verilen bu makine elden daha yavaÅŸ yazıyordu. Bundan sonraki denemeler pek baÅŸarılı olamadı. Aradan 40 yıl geçtikten sonra Sholes 1868′de ilk pratik daktiloyu yaptı. Remington’un 1878′de yaptığı daktilo ise bir dikiÅŸ makinesinın üzerine yerleÅŸtirilmiÅŸti. Åžaryo dikiÅŸ makinesinin pedalına benzeyen bir pedalla döndürülüyordu. Makine ise silik ve büyük harf yazabiliyordu. Bu mahsurlarının yanında büyük ve pahalı olması piyasaya sürülmesine engel oldu. Remington, Royal Smith gibi Amerikan firmaları yanında Ä°talyan Underwood-Olivetti, Alman Olympia, Adler ve Triumph ve Ä°sveç Facit firmaları da daktiloların yapımında görülen çeÅŸitli kusurları yavaÅŸ yavaÅŸ düzelterek bugün kullanılan daktiloya benzeyen makineler yaptılar.

Sholes’in yaptığı makineyı inceleyen Thomas Edison, elektrikle çalışabileceÄŸini söyleyerek üzerinde çalışmaya baÅŸladı. Edison, çubuÄŸun elektromıknatısla hareket ettiÄŸi elektrikli daktilo makinesi yaparak 1872′de patentini aldı.

Çeşitli deneme ve üzerinde yapılan çalışmalardan sonra 1930 yılında seri halde elektrikli makinelerin satışına başlandı. Piyasada tutunması, seri iş yapması bunun üzerinde firmaların çalışmasını sağladı.

Mekanik daktilo
Elektriksiz olup, mekanik olarak çalışırlar. Parmakla kuvvetle tuşa vurulunca, kaldıraç tertibatıyla tuşun bağlı olduğu harf kalkar ve şeride vurur. Şerit de sarılı olan kağıt üzerinde o harfin izini bırakır. Harfler vuruldukça şaryo otomatik olarak ilerler. Yazının düzgün çıkması şeride, vuruşun kuvvetine, tuşlara iyi basılıp basılmamasına bağlıdır.

Elektrikli daktilo
Ä°ÅŸleme prensibi mekanik ile aynıdır. TuÅŸa asıldığında harfin ÅŸeride, dolayısıyla kağıda vurma iÅŸlemi elektriki olarak gerçekleÅŸtirilir. Ancak IBM 1961′de Selectric ismini verdiÄŸi modelle harflerin çubukları yerine, harflerin bulunduÄŸu yazı topunu getirdi. Seçilen harfe göre bu yazı topu dönebilerek, kağıt tarafına ilgili harfi getirebilmektedir. Yazı topunun deÄŸiÅŸtirilmesiyle deÄŸiÅŸik türde harfleri kullanmak mümkündür. Elektrikli daktiloların (yazıcıların); kaset ÅŸeritli ve silicili, çubuklu elektrikli daktilo, küreli elektrikli daktilo, papatya tipi elektrikli daktilo gibi çeÅŸitleri de vardır.