Dünyanın En Güçlü Adamı, güce ve dayanıklılığa dayalı, uluslararası bir spor müsabakası. TWI ve IMG Media tarafından her sene Aralık ayında düzenlenir. Bazı otoritelerce alanında dünyanın en saygın yarışması kabul edilir. World’s Strongest Man

30 sporcu 6′şar kişilik 5 grupta eleme turlarına katılır. Her grubun en yüksek puana sahip ilk 2 sporcusu 10 kişilik finalde yer alır.

Tarihçe

Yarışma konsepti, 1977 yılında İskoçyalı David Webster tarafından ABD’deki CBS kanalı için oluşturuldu. 1982′de CBS haklarını Birleşik Krallık devlet televizyonu BBC’ye sattı. BBC daha sonra haklarını TWI’ya sattı. Yarışmalar 1987 yılı hariç her sene düzenlendi.

Yarışmanın ilk yıllarında şampiyonlukta Amerikalıların hakimiyeti vardı. 1980′lerin ortalarında şampiyonlukta İskandinavyalılar hakimiyet kurdular. 2000′li yıllarda denge Doğu Avrupa ülkelerine kaydı. Polonyalı Mariusz Pudzianowski 5 kez dünya şampiyonu olarak kırılması zor bir rekora imza attı.

Yarışmanın ilk yıllarında değişik spor dallarını temsil eden sporcular birbirleri ile yarışıyorlardı. Zamanla yarışma herkese açık hale geldi; yeni oyunlar ve mitolojik unsurlar eklenerek format zenginleştirildi.

Yarışma formatı

Yarışmalarda bazı alanlarda iyi olan sporculara haksız avantaj vermemek için oyunlar sürekli karıştırılmakta, yarışmacıların farklı alanlardaki güçleri test edilmektedir.

Oyunlardan bazıları şunlardır:

Yükleme: 100-164 kg’lik ağırlıklar (bira fıçısı vs.) 15 metre taşınarak traktör kasası veya benzer bir yüksek platforma yüklenir.

Atlas taşı: 100-160 kg’lik taş küreler (Atlas taşları) yüksek bir platforma yanyana dizilir. Platformun yüksekliği gitgide artabilir. Bazen platform sabit kalır taşların ağırlığı artar.

Araç çekme: Tır, otobüs, uçak gibi büyük araçlar elle veya omuz askısıyla çekilir.

Başüstü ağırlık kaldırma (press): Ağır bir nesne baş üzerinde kaldırılıp indirilir veya sadece kaldırılır. Bazen küçük ağırlıklardan başlanarak nesneler sırasıyla kaldırılır.

Fingal’ın parmakları: Yere bir ucundan menteşelenmiş direkler, yerde yatar vaziyetten kaldırılarak 180 derece diğer tarafa yatırılır.

Güç merdiveni: 182-273 kg’lik ağırlıklar vücut önünde iki elle tutularak ördek yürüyüşü ile bir merdivenin en üst basamağına çıkarılır.

Squat: Bazen 400 kg’den bile fazla olan çeşitli ağırlıklar (tuğla yığını, otomobil, insan grubu vs.) kaldırılıp indirilir. Bazen her kaldırıştan sonra ağırlık artırılır.

Dead lift: Bazen 500 kg’ye varan bir ağırlık yerden kaldırılır ve dizler kilitlenir. Kaldırılabilen maksimum ağırlığa veya bekleme süresine göre puanlama yapılır.

Fıçı atma: Ağırlıkları gitgide artan fıçılar 4,42 metrelik çelik bir duvarın üzerinden karşı tarafa aşırılırlar. Yarışmacı duvara sırtını dönerek fıçıları geriye ve yukarı doğru fırlatır.

Araba taşıma: Atlet tavanı ve altı kesilmiş bir arabayı, ayakta durarak, kayışlar vasıtasıyla kaldırarak taşır. Maksimum mesafe veya 25 metre taşımakta harcanan zaman üzerinden değerlendirme yapılır.

Herkül tutuşu: Atlet yere menteşe ile bir ucundan monte edilmiş iki direğin arasına girerek direkleri tutacak vasıtasıyla tutar ve yere düşmelerine engel olmaya çalışır. Zamana göre puanlama yapılır.

Taşı ve sürükle: İki ağırlık (genellikle örs) belirli bir mesafeye taşınır ve bırakılır. Dönüşte bir çapa ve zinciri sürüklenerek başlangıç noktasına getirilir.

Çiftçi yürüyüşü: Her bir elde 125-170 kg’lik ağırlıklar olduğu halde belirli bir mesafe yürünür. Puanlama zaman göre yapılır.

Boyunduruk: Omuz üzerinden geçen bir barın ucuna takılmış toplamda 410 kg’yi bulan ağırlıklar (genellikle buzdolabı) belirli bir mesafe taşınır.

Husafell Taşı: Düz ve üçgenimsi 182 kg civarında bir ağırlık göğüse dayanarak ve kollarla sarılarak taşınır. Yarışmalar Afrika’da düzenlenirken Husafell Taşı Afrika kıtası şeklindeydi ve bu nedenle Afrika taşı olarak adlandırılıyordu.

Ördek yürüyüşü: 182 kg’lik bir ağırlık kulbundan iki elle tutularak bacak arasında bulunacak şekilde taşınır.

Kütük atma: 5 metrelik bir kütük ileriye doğru atılır ve mesafe ölçülür. Bir diğer versiyonunda çıta üzerinden aşırılır ve yükseklik ölçülür.

Halat çekme: Yarışmacılar birbirlerine karşı teke tek halat çekerler.

Direk itme: Yarışmacılar iki ucunda da kulplar olan bir direği teke tek birbirlerine doğru iterler. Müsabaka Sumo güreşi gibi bir ring içerisinde düzenlenir.

Çarmıh: Ağırlıklar, kollar vücutla 90 derece açı yapacak şekilde yanlara doğru kaldırılır. Bir diğer versiyonunda ağırlık iki veya tek elle öne doğru kaldırılır.

buzlu.org

Medisinal ya da farmasötik kimya kimya ile eczacılığın kesiştiği noktadaki etken madde dizaynı, organik sentez ve ilaçlar geliştirmek ile ilgili bilimsel daldır. Medisinal kimya yeni terapotik kullanım için uygun olan kimyasal oluşumların tanımlanması,sentezi ve geliştirilmesini içerir.

Ayrıca halihazırdaki ilaçların biyolojik özellikleri,kantitatif yapı-etki ilişkileri üzerinde çalışır. Farmasötik kimya ilaçların kalite durumu üzerine odaklanarak ilaçların amacına uygunluğunun sağlanmasını amaçlar.

Medisinal Kimya organik kimyayı; biyokimya, computational kimya, farmakoloji, moleküler biyoloji, istatistik, vücut kimyası ile birleştiren çok alt dalları olan bir bilim dalıdır.

İlacın keşif prosesi

Keşif
Uzun çalışmalar sonucu keşfedilmiş bir antibiyotik molekülü

İlacın keşfinde ilk aşama istenen biyolojik özellikleri gösteren bileşenlerin bulunması için birçok maddenin taranarak sonuçta yeni aktif bileşenlerin teşhisidir. Bu aktif bileşenlerin kaynağı bitkiler,hayvanlar veya mantarlar gibi doğal olabilir. Diğer yandan bu keşiflerin kaynağı sentetik de olabilir.

Otomatik makinelerdeki gelişmeler sonucunda araştırma süreci çok hızlanmış ve bu süreç makineleşerek otomatikleşmiştir.

Optimizasyon

İlacın keşfinin ikinci aşaması, bileşiğin farmakofor biyolojik özelliklerini geliştirmek için, darbelerin sentetik olarak değiştirilmesini gerektirmektedir.

buzlu.org

Antikythera Düzeneği, astronomik konumları hesaplamak için tasarlanan eski mekanik bir hesap makinesidir. 1900′de Yunan Antikythera adasındaki Antikythera enkazında Kythere ve Crete’nin arasında keşfedildi.

Keşfi

1900 yılında, Elias Stadiatos adlı bir Yunan süngerci, Yunanistan’da Antikythera adlı küçük bir adanın yakınlarında, eski çağlardan kalma bir batık keşfetti. Bu yaklaşık MÖ 87 yılında batmış bir yük gemisiydi. Denizin dibinde, batığın çevresine saçılmış hekeller, süngerciyi çok etkilemişti. Geminin taşıdığı yükler arasında, mücevherler, çömlekler, mobilyalar, bronz eşyalar ve anforalar dolusu şarap vardı.

MÖ 1. yüzyılda yaşayan insanlar için lüks tüketim malları taşıyan bir gemiydi bu. Batıktan çıkarılanlar arasındaki en değerli bulgunun, içinde tuzlu suyun etkisiyle bozunmuş, ezilerek içiçe geçmiş çarklar bulunan tahta bir kutucuktu. Yaklaşık bir ayakkabı kutusu büyüklüğündeki bu kutunun içinde, bir tür mekanik düzenek bulunuyordu. Batığın bulunduğu yıllarda, ahşap buluntuları korumaya yarayan yöntemler henüz olmadığından, kutu çıkarıldıktan kısa bir süre sonra bozularak yok oldu.
Düzeneğin İşlevi

Bugün “Antikythera Düzeneği” olarak adlandırılan bu aygıtın ne işe yaradığı hâlâ tam olarak bilinmiyor. Kesin olarak bilinen, onun, MÖ 1. yüzyıl teknolojisinin ipuçlarını veren eşsiz bir bulgu olduğu. Antikythera Düzeneği, bilinen en eski çarklı düzenek. Keşfedildiğigünden bu yana bilim ve teknoloji tarihçileri için gizemini koruyor. Düzenekle ilgili en çok kabul edilen görüş, kimi gökcisimlerinin gökyüzündeki konumlarını modellemeye yarayan bir tür “analog bilgisayar” olduğu.

(Analog bilgisayar, birbirinin ardı sıra değişen nicelikleri ölçerek işlem yapan aygıtlara verilen isim. Örneğin, sayısal hesap makineleri geliştirilmeden önce hesap yapmada kullanılan “[facit]” adlı mekanik hesap makineleri gibi.) Düzeneğin en çarpıcı yönü, birbirine bağlı çarklardan oluşan bu sistemin, bu kadar eski bir zamanda geliştirilmiş olması. Çünkü, daha önceleri bu sistemin ilk kez 16. yüzyılda geliştirildiği sanılıyordu!

Bilim Çevrelerince Yapılan Araştırmalar

1959 yılında, Yale Üniversitesi’nden Derek J. De Solla Price adlı bir bilim tarihçisi, bu düzeneği anlatan bir bilimsel makale kaleme aldı. Bu makalede, düzeneğin işleyişiyle ilgili çizimlere de yer verdi. O sıralarda, Yunan arkeologlar, gama ışınları yardımıyla düzeneği incelemeye başlamışlardı. Solla Price, aygıtın, Eski Yunanlı gökbilimci Rodoslu Geminus tarafından yapılmış olduğunu öne sürdü. Bu tezi, dönemin öteki uzmanlarınca kabul edilmedi. Çünkü, o dönemin uzmanlarına göre, Eski Yunanlılar böyle bir düzeneği yapmak için gerekli kuramsal bilgilere sahip olabilirlerdi.

Ancak, düzeneği tasarlayacak ve çarkları yapacak teknolojiye sahip değillerdi. 1990′lı yıllarda, Avustralyalı bilgisayar bilimcisi Allan George Bromley, Sidney’deki bir saatçiyle birlikte Antikythera Düzeneğinin bir kopyasını yapmaya çalıştı. Ancak, bunda tam olarak başarılı olamadı. Çünkü düzeneğin bazı bölümlerinin ne işe yaradığını bulamadılar.

Daha sonra, John Gleave adlı bir İngiliz gökbilimci, aygıtın parçalarını yeniden yaparak bunları çalışır bir düzenek ortaya çıkacak biçimde bir araya getirdi.Ortaya çıkan aygıtın ön yüzünde, Güneş’in ve Ay’ın gökyüzünde yıl boyunca değişen konumları gösteriliyordu. Arka yüzündeyse, Eski Yunanlıların yıl ve ay kavramlarına göre yıllar ve aylar gösteriliyordu.

2002 yılında, Londra’daki Bilim Müzesi’nde çalışan Michael Wright adlı bir uzman, Allan G. Bromley’den de yardım alarak Antikythera üzerinde çalışmaya başladı. İki uzman, “linear tomografi” adlı özel ve gelişmiş bir görüntüleme yöntemiyle düzeneği yeniden incelediler. Düzeneği oluşturan çarkların çok ayrıntılı görüntüleri elde edildi. Wright, bu bilgiler ışığında düzeneğin çalışır bir kopyasını yaptı. Bu yeni düzenek, yalnızca Ay’ın ve Güneş’in hareketlerini değil, Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn’ün hareketlerini de gösteriyordu. Eski Yunanlılar’ın bildiğitüm gökcisimleri bunlardı.

Uzmanlara göre Antikythera Düzeneği, yalnızca gökcisimlerinin konumunugöstermekle kalmıyor, çeşitli olayların yıldönümlerini hesaplamada da kullanılıyordu.

Ancak, öncekiler gibi bu yeni düzeneğin de aslına ne kadar uygun olduğu belki de hiçbir zaman bilinemeyecek. Yine de, düzeneğin bu son hâli, kimi eski yazarların Eski Yunan dünyasına ilişkin anlattıklarıyla da tutarlılık gösteriyor. Örneğin, MÖ 1. yüzyılda Cicero, Poseidoneus adlı arkadaşının yaptığı bir aygıttan söz ediyordu. Bu aygıt, Güneş’in, Ay’ın ve beş gezegenin gökyüzündeki konumlarını gösteriyordu.

Günümüzde Sergilendiği Yer

Antikythera Düzeneği, Eski Yunanlılar’ın karmaşık mekanik düzenekler yapmaya yarayan teknolojiye sahip olduklarını gösteriyor. Kimi uzmanlara göre bu teknoloji, daha sonra Arap dünyasına geçmiş, oradan da Avrupa’ya taşınmıştı. Bugün, Antikythera Düzeneğinin aslı, Yunanistan’ın Atina kentindeki Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Yanında da, uzmanlar tarafından yapılmış çalışır bir kopyası bulunuyor. Düzeneğin bir başka kopyasıysa, ABD’de, Montana’daki Amerikan Bilgisayar Müzesi’nde sergileniyor.

buzlu.org

Bahçede Izdırap, İsa’nın Son Yemek ile tutuklanması arasındaki zamanda yaşadığı olaylara verilen isimdir.

Dört İncil’e göre de, Son Akşam Yemeği’nden sonra, İsa Getsemani Bahçesi’nde dua etmek için yürüyüşe çıktı. Bu yürüyüşte İsa’ya, Aziz Petrus, Aziz John ve Zebedi’nin oğlu Aziz Büyük Yakup eşlik etti. İsa diğerlerinden “bir taş uzaklığı” mesafede durdu. Kendini çok üzgün ve ızdıraplı hissederken şöyle dedi: “Baba, mümkünse bu kâse benden uzaklaştırılsın.

Yine de benim değil, senin istediğin olsun.”.(Matta 26:39) Kısa bir süre sonra ise ekledi: “Baba, eğer ben içmeden bu kâsenin uzaklaştırılması mümkün değilse, senin istediğin olsun.”.(Matta 26:42) Bu duayı üç kez ettikten sonra diğer duacıları kontrol ettiğinde onları uykuya dalmış buldu.

Bunun üzerine ise “Ruh gönüllüdür fakat et güçsüzdür” dedi. Cennetten bir melek ona doğru indi. Izdırabı boyunca sürekli Derin bir acı içinde olan İsa daha hararetle dua etti. Teri, toprağa düşen kan damlalarına benziyordu.(Luka 22:44)

Bellini’nin çizdiği Bahçede Izdırap (1465-1470) tablosunda, İsa, dizlerinin üstüne çökmüştür. Hemen yanında ise uyuyan Petrus, Yakup ve John vardır.

Bahçede Izdırap İsa ve annesi Meryem’in yaşadıkları ilk kederli gizemdir. Katolik inançlarına göre İsa dua ederken Şeytan onu dünyayı kurtarmaktan caydırmaya çalıştı. Bu bölüm İsa’nın Çilesi’nde de yer aldı.

Romalı Katolik geleneğinde, başkalarının günahlarının affedilmesi için ibadet eden özel duacılar ve dualar vardır. Bunların kaynağının da İsa’nın ızdırabı ve çilesi olduğu kabul edilir. Papa XI. Pius da İsa için edilen bu duaların tüm katoliklerin görevi olduğunu açıklamıştı.

Papa II. Jean Paul ise bu hareketleri “Tanrı’nın oğlu çarmıha gerilirken bitmeyen ölümün karşısındaki sonsuz çaba” olarak tanımladı.

buzlu.org

Bu geleneğin kökeni eski deniz savaşlarına kadar uzanıyor. O devirlerde her bir savaş gemisinin direğinin tepesinde dalgalanan kendine özgü renkli bir bayrağı vardı. Bir deniz savaşından sonra yenilen gemi, galip tarafın bayrağını asmak zorundaydı, bunun için de kendi bayrağını yarıya çekerek üstte yer bırakırdı.

Günümüzde böyle bir durum söz konusu değilse de, bayrakları yarıya indirmek bir saygı ifadesi olarak kaldı. Milletlerin matem günlerinde, önemli devlet adamlarının ölümünde, diğer milletlerin de bayraklarını yarıya indirmeleri, mateme katılmak anlamında uluslararası bir gelenek haline geldi.

Hangi ulustan olursa olsun denizde birbirinin yanından geçen gemilerin, geçiş süresince bayraklarım yarıya indirmeleri geleneği, saygının bir ifadesi olarak günümüzde hala devam etmektedir.

buzlu.org

Antik çağlarda bir insanın düşmanını yemeğe davet edip, onu ortadan kaldırmak için zehirli bir içki sunması görülmemiş bir şey değildi.

Ev sahibi içkisinin zehirsiz olduğunu ispat etmek için kendi içkisini havaya kaldırır ve misafirin içkisinden bir miktarını kendi bardağına dökmesine müsaade ederdi. Her iki kişi de içkilerini aynı anda içerek birbirlerine olan güvenlerini gösterirlerdi.

Misafir ev sahibine olan güveninin çok fazla olduğunu göstermek için bardaklar havada yan yana geldiğinde, kendi içkisinden onun bardağına bir şey dökmez, bardağını yavaşça onun bardağına vururdu. Duyulan ‘çın’ sesi gerçek bir güvenin ifadesi idi.

buzlu.org

Bu konuda çok ileri gidilirse ölüme yol açabilecek zehirlenmeler bile olabilir. Fakat havuçtan zehirlenme olayı o kadar azdır ki, patatesin yeşillenmiş kısmının yaratabileceği zehirlenmenin yanında değerlendirmeye bile alınmaz.

Havuç, kökü yenilen otsu bir bitkidir. İlk olarak bundan 3 000 yıl kadar önce Orta Asya’da Afganistan dolaylarında yetiştirilmiş, buradan da Ortadoğu yoluyla dünyaya dağılmıştır. Aslı yol kenarlarında, kıraç yerlerde yetişen yabani havuçtur.

İlk havuçların renklen turuncu değildi. Beyaz, pembe ve sarı idiler. Turuncu veya kırmızımsı havuçlar 1600′lü yıllarda Hollandalılar tarafından geliştirilmişlerdir. Günümüzde tüketilen havuçların hemen hemen tümü Hollanda kökenlidir. Beyaz ve sarı renkteki havuçlar yem olarak kullanılırlar.

Çok besleyicidir. Çiğ veya pişmiş olarak yenilebilir. İçinde yüzde 9 karbon hidrat ve karoten denilen boya maddesi bulunur. Bu boya maddesi, rengi san ve turuncu olan bütün meyve ve sebzelerde bulunur. Bunlar yenildiğinde vücudumuz karoteni A-vitaminine çevirir. Bir adet havuç vücudumuzun günlük A-vitamini ihtiyacının yüzde 220′sini karşılar.

A pro-vitamini şeklinde havuçta bol miktarda bulunan karoten, sağlıklı büyümeye, derimizi ve saçlarımızı canlı tutmaya yarar, enfeksiyonlara karşı vücuda direnç kazandırır, ayrıca geceleyin iyi görmeye yaradığı da ileri sürülüyor. Kandaki hemoglobin miktarını arttırarak kanın tazelenmesini sağlar. Kaynatılarak içilen suyu ishale iyi gelir. Karoten sadece havuçta değil kavunda ve balkabağında da vardır.

Havuç çok miktarda yenildiğinde cildi turuncu renge çeviren de bu karoten denilen turuncu renkli boya maddeleri, yani pigmentlerdir. Aslında normal olarak yenildiğinde bir tesiri olmayan karoten çok miktarda yenilen havuç vasıtası ile aşırı alındığında cildin rengini de değiştirir ama bu geçicidir. Ancak ısrarla aşırı havuç yenilmesine devam edilirse ciddi sonuçları görülebilir.

buzlu.org

Böcek yeme fikrinin insanda oluşturduğu tek duygu iğrenme duygusudur. İnsanların gıda tüketim alışkanlıklarını, kalori değerleri ve beslenme dengesi değil, dinler, gelenekler kısacası kültürler belirler.

Günümüz insanları sadece birkaç omurgalı, yumuşakça ve kabukluları yemesine karşın, atalarımız böcek yiyici idi.

Böcekler bol miktarda protein ve yağsız sığır etinden daha az yağ içerirler, içlerinde bol miktarda kalsiyum, demir, çeşitli mineraller ve vitamin vardır.

Protein içeriği bakımından, çekirge yüzde 50-75, örümcek yüzde 64, karınca yüzde 24, tavuk yüzde 23, balık yüzde 21, sığır eti yüzde 20 ve kuzu eti yüzde 17 zengindir.

Avrupalılar böcek yemez ama Afrika’da değişik çekirge türleri ve iri kelebek tırtılları yenir. Tayland’da bir tür iri su böceği, Yeni Gine’de ağustos böceği, Japonya’da kızartılmış yaban ansı, yalnız veya diğer besin maddeleri ile veya soslarla karıştırılıp yenmektedir.

Halen dünyamızda, insan gıdası olarak 500 civarında böcek türü yenilmekte, bunun yüzde 40′ı Meksika’da tüketilmektedir.

İnsanların böcek yeme alışkanlığım kazanamamalarının sebebi muhtemelen, böceklerin boyutlarının küçük, dolayısıyla tüketim için gerekli olan miktarın temininin zor olmasından kaynaklanmaktadır.

Bundan sonra söyleyeceklerimiz, bizi dikkatli okuyan ve evlerindeki kalorifer böceğinin ekonomik değerini anlayan okurlara;

Eğer böcek yemeye karar vermişseniz, onları sağlıklı olarak yakalamalı ve derhal işleme koymalısınız, çünkü ölü böcekler çok çabuk bozulurlar.

Karasinekler ve hamamböcekleri gibi böcekler çoğunlukla bakteri taşırlar, bunları yememek gerekir. Aslında Öyle veya böyle bütün böcekler parazit taşıdıklarından, iyi bir pişirme gerekir.Tüylü böcekler boğazı tahriş eder, renkli böcekler ise çoğunlukla zehirlidir.

http://www.buzlu.org

Şaka bir yana, insanlar sağlıklı bir şekilde böcek yiyebilme alışkanlığına kavuşsalardı, besi hayvancılığına ayrılan otlaklar bugün orman olarak korunabilecekti!

buzlu.org

İnsanlar yüzyıllardır su altına sadece zevk veya merak için değil, inci, mercan, sünger gibi şeyleri çıkarıp, geçimlerini sağlamak için de dalmışlardır.

Deniz seviyesinde hava basıncı l atmosferdir. İnsan vücudunun solunum ve dolaşım sistemi bu basınca ayarlıdır. Ancak suyun içinde, derine gittikçe, her 10 metrede basınç l atmosfer daha artar. 30 metre derinlikte su basıncı 3 atmosferdir, yani bu derinlikte vücudumuzun her santimetrekaresine suyun yaptığı basınç, yüzeye oranla üç mislidir.

Hiçbir gereç kullanmadan, 30 metre derinliğe inildiğinde, akciğer kapasitesi dörtte birine düşer, kan basıncı artar, vücut ısısı düştüğünden kalbin atış hızı artar, bilinç bulanıklığı başlar. Bu nedenle yardımcı gereç kullanmadan 30 metrenin altına inmek tehlikelidir.

Ancak tüple dalışın da kendine özgü sorunları vardır. Derinde dış basıncın yüksek olmasından dolayı tüpten solunan havanın içindeki oksijen, azot gibi gazlar, dokulara daha küçülmüş bir hacimle dağılırlar.

Eğer su yüzeyine süratle çıkılırsa, basıncın azalmasıyla bu gazlar da süratle genleşir. Oksijen dokularda kullanıldığından sorun yaratmaz, ama Özellikle azot gazı damarlarda süratle genleşerek, damar tıkanıklığı, akciğer yırtılması ve hatta felç gibi önemli vücut hasarlarına yol açar.

Bu şekilde vurgun yiyenler, süratle basınç odalarına alınırlar. Burada tekrar vurgun yediği derinlikteki basınç verilir ve dengeli olarak azaltılır. Bir başka önlem de vurgun yiyeni, aynı derinliğe tekrar indirmektir.

Vurgun yememek için yüzeye yavaş çıkmalı, hatta belirli derinliklerde beklenmelidir. İdeal çıkış hızı dakikada 20 metre olup, pratikte eğitmenler bunu dalgıç adaylarına ‘yüzeye gelen en küçük bir hava kabarcığından daha hızlı çıkma’ şeklinde öğretirler.

buzlu.org

Giysilerinizi evde çamaşır makinesinde yıkarken kirleri çözen madde sudur. Ancak örneğin yünlü kumaşlarda olduğu gibi, birçok kumaş türünde su etkili olamayabilir.

Kuru temizlemede suyun yerine bir petrol ürünü kullanılır. İnsanlarda ıslaklık, suyla temas anlamında algılandığından bu işleme kuru temizleme denilmektedir. Aslında olay kuru ortamda yapılmamaktadır.

Joly Belin adında bir Fransız, kazara giysisinin üzerine kerosen dökmüş ve bunun giysisinin üzerindeki lekeyi temizlediğini hayretle görmüştü. Bu işin üzerine giderek 1840′h yıllarda Paris’te ilk kuru temizleme işletmesini açmıştı.

Başlangıçta kuru temizlemede çözücü madde olarak gaz veya kerosen kullanılıyordu. Günümüzde ise hemen hemen tüm dünyada ‘perkloroetilen’ veya kısaca ‘perk’ diye tanımlanan bir çözücü kullanılmaktadır.

Elbiseler, kuru temizleyicide su yerine bu çözücü ile yıkanır. Çözücü buharlaşmasın, havayı kirletmesin ve tekrar kullanılabilsin diye her seferinde bir yerde toplanır. Bu şekilde temizlenen giysiler, ütülenince yeni gibi dururlar.

Kuru temizleme yapılan giysileri eve getirdiğinizde, beraberinde baş ağrısı ve mide bulantısı riskini de getirdiğinizi unutmayın. Kuru temizlemede kullanılan bu ‘perk’ isimli madde çok toksik olup, vücudumuzun önemli organları ve sinir sistemimiz üzerinde zararlı etkileri vardır.

Havada milyonda yüz partikül olunca zararlı etkileri görülmeye başlanılan bu çözücünün oranının, kuru temizleme yapılmış bir giysinin, kapalı bir arabaya konulup, on beş dakika tutulması ile milyonda 350′ye ulaştığı tespit edilmiştir.

İster inanın, ister inanmayın birçok kumaş türü kuru temizleme gerektirmez. Kuru temizlemenin tek avantajı kumaşların çekmelerine ve şekillerini kaybetmelerine yol açmamasıdır.

Üretici firmaların, giysilerin etiketlerine ‘sadece kuru temizleme’ şeklinde ikaz yazmalarının ana sebebi, garanti süresince geri almak zorunda oldukları giysileri, çekme ve deformasyon tehlikesinden korumak içindir. Özellikle ipek ve suni ipekten yapılmış giysiler güvenli bir şekilde elle yıkanabilirler.

buzlu.org