Nis 24

 

S繹z konusu medresede devaml覺 s羶retde muazzam bir bilgi al覺verii olurken g羹n羹n birinde Ulu Be, hocas覺 Kad覺z璽deden habersiz bir m羹derrisi g繹revinden ald覺. Bunun 羹zerine Kad覺z璽de-i R羶m簾 evine 癟ekilerek ders vermeyi b覺rakt覺. Ulu Be, Herhalde hocam rahats覺zland覺.

Evinde istir璽hat ediyor, kendisini ziy璽ret edeyim diyerek yola koyuldu. Hocas覺n覺n iyi olduunu g繹r羹p, medereseye ni癟in gelemediklerini sual etti. Bunun 羹zerine Kad覺z璽de-i R羶m簾, Ulu Bee u ekilde cevap verdi: Bizler ilim ve hikmet erb璽b覺n覺n hizmetlerinde bulunduk. O z璽tlar bana d羹nyev簾 makamlar i癟inde, sadece s璽hibinin azledilmedii bir mak璽m覺, yani ilim mak璽m覺n覺 kabul etmemi tavsiye etmilerdi. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , , , , ,

Nis 02

B羹y羹k Patlama neden 癟ok b羹y羹kt羹? B羹y羹k Patlama’n覺n ard覺ndan oluan daha imemi bebek evren, oluumundan sonra neden o kadar h覺zl覺 iti? Cambridge niversitesi’nden Stephen Hawking ve 癟al覺ma arkadalar覺 bu sorulara a癟覺kl覺k getiren bir yan覺t覺n son aamas覺nda olduklar覺n覺 d羹羹n羹yor. Ekip, yan覺t覺 olutururken balang覺癟 d繹nemdeki evreni, 癟ok say覺da alternatif evrenin harmanlanarak bug羹n i癟inde yaad覺覺m覺z evrene d繹n羹en, bir kuantum nesnesi olarak ele alm覺.

Evrenin b羹y羹k patlamadan sonraki 10 ile 34. saniyeleri aras覺nda a覺rt覺c覺 bir h覺zla itii d羹羹ncesi, evrenin aralar覺nda 癟ok b羹y羹k uzakl覺klar bulunan b繹lgelerindeki arka plan s覺cakl覺klar覺n覺n neden birbirine benzediini a癟覺klamak i癟in 繹ne s羹r羹lm羹t羹.

Buna g繹re imeyle birbirinden uzaklaan b繹lgeler, ime olmadan 繹nce bir arada olmal覺d覺r ki benzer 繹zellikler ta覺s覺nlar. Ama evrenin neden itii fiziin h璽l璽 癟繹zemedii bir gizem. Paris’teki Denis Diderot niversitesi’nden Thomas Hertog evrenin imesi d羹羹ncesiyle ilgili olarak “Evrenimizin balang覺c覺ndaki imeyi a癟覺klayan temel bir kuram yok. Bu d羹羹nce yaln覺zca baz覺 g繹zlemleri a癟覺klayan ge癟ici bir 癟繹z羹m olarak ortaya konmutu.” diyor. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , , , , , , ,

ub 13

Fahrenheit 繹l癟羹 birimini bulan Alman fizik癟i Daniel Gabriel Fahrenheit , 1724 y覺l覺nda bunu bir s覺cakl覺k 繹l癟羹m birimi olarak 繹ne s羹rm羹t羹r. Bu birime g繹re, suyun donma s覺cakl覺覺 32, kaynama s覺cakl覺覺 ise 212 derece olarak al覺nm覺 ve iki nokta aras覺 180 dereceye b繹l羹nm羹t羹r. Fahrenheit biriminde 繹l癟羹len s覺cakl覺覺 Celsius, Kelvin ve Rankine birimlerine ve geri d繹n羹t羹rmek i癟in aa覺daki form羹ller kullan覺labilir. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , , , , , , ,

Au 08

Paul Adrien Maurice Dirac (8 Austos 1902 20 Ekim 1984), 襤ngiliz fizik癟i ve matematik癟i. Kuvantum fiziinin kurucular覺ndand覺r. Dier 繹nemli keiflerinin yan覺nda fermionlar覺n davran覺覺n覺 a癟覺klayarak antimaddenin kefine olanak veren ve kendi ad覺 verilen Dirac eitlii’ni yaratm覺t覺r. Dirac 1933 Nobel Fizik d羹l羹’n羹 Erwin Schr繹dinger ile paylam覺t覺r.

Hayat覺
Gen癟lik y覺llar覺

Paul Dirac 襤ngiltere’nin Bristol kentinde, Bishopston kasabas覺nda dodu ve b羹y羹d羹. Babas覺 Charles Dirac 襤svi癟re’nin Valais kantonundan gelmi bir g繹癟mendi ve ge癟imini Frans覺zca 繹retmenlii yaparak sal覺yordu. Annesi Cornwall’luydu ve bir denizcinin k覺z覺yd覺. Paul’un Felix ad覺nda, Mart 1925′te intihar eden bir aabeyi ve Beatrice ad覺nda bir k覺z kardei vard覺. Babas覺n覺n sert ve otoriter tav覺rlar覺 y羹z羹nden 癟ocukluk y覺llar覺 pek de neeli ge癟memiti.

Eitimine Bishop Road 襤lkokulunda balad覺, daha sonra da babas覺n覺n 繹retmenlik yapt覺覺 Merchant Venturers’ Teknik Kolejine (daha sonra ad覺 Cotham Gramer Okulu olarak deiti) devam etti. Merchant Venturers’ a覺rl覺kl覺 olarak fen ve 癟ada diller eitimi veren Bristol Universitesi’ne bal覺 bir kurulutu. Bu o zaman覺n Birleik Krall覺覺nda genellikle klasikleri 繹reten ortaeitim kurumlar覺yla kar覺lat覺r覺ld覺覺nda ilgin癟ti ve Dirac daha sonra buna 癟ok m羹teekkir olduunu a癟覺klayacakt覺. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , , , , ,

Nis 06

Lagari Hasan elebi (17. y羹zy覺l), efsaneye g繹re roketle dikey u癟uu baar覺yla ger癟ekletirmi ilk insan olduu kabul edilen bilgin.

F羹zeciliin atas覺 olan 羹nl羹 T羹rk bilim adam覺 Lagari Hasan elebi, 17. yy’覺n balar覺nda barut dolu haznesi bulunan bir basit hava roketi ile ilk kez havalanmay覺 baarm覺t覺r. U癟u 1633 y覺l覺nda d繹nemin Osmanl覺 padiah覺 IV. Murat’覺n k覺z覺n覺n doum g羹n羹 kutlamalar覺nda sergilenmitir.

Lagari Hasan elebi’nin yakla覺k 300 metre kadar havaland覺覺 ve 20 saniye boyunca havada kald覺覺 繹l癟羹lm羹t羹r. Kendisine bal覺 bulunan kanatlar sayesinde boaza olduk癟a yumuak bir ini yapm覺t覺r. 襤lk 繹nceleri sultan taraf覺ndan da desteklenen Hasan elebi, daha sonra ulem璽n覺n bask覺s覺 ile yarg覺lanm覺 ve K覺r覺m’a s羹rg羹ne g繹nderilmitir. 襤lgin癟tir ki modern anlamda ilk roket 癟al覺malar覺 da bug羹n K覺r覺m’覺n i癟inde bulunduu Ukrayna’da balam覺t覺r. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , ,

ub 09

Dimitri 襤vanovi癟 Mendeleev, kiril alfabesiyle: (Dmitriy 襤vanovi癟 Mendelyeev) (d. 8 ubat 1834 Tobalska 繹. 2 ubat 1907 St. Petersburg), Rus bilimadam覺.

Ailesinin 17 癟ocuundan en k羹癟羹羹 olan Mendeleyev’in b羹y羹k babas覺 Sibirya’n覺n ilk gazetesini 癟覺kar覺yordu; babas覺 ise bir lise m羹d羹r羹yd羹. Mendeleev, ilk繹retimini s羹rg羹nde yapt覺; babas覺 繹l羹nce annesi ona daha iyi 繹renim koullar覺 salamak amac覺yla bat覺ya g繹癟t羹.

Mendeleyev, St. Petersburg (Leningrad) niversitesi’nde kendini tan覺tt覺 ve doktoras覺n覺 ilgin癟 bir konu olan “alkol ve suyun birlemesi” tezi 羹zerinde yapt覺. Fransa ve Almanya’daki incelemeleri, ona, 1858 Karlsruhe Kimya Konferans覺na kat覺lma olana覺n覺 salad覺. Bu konferansta Avogadro Hipotezi 羹zerinde ateli tart覺malar yap覺lm覺t覺. Daha sonra, ilk petrol kuyusunu g繹rmek i癟in Pennsylvania’daki petrol b繹lgelerini gezdi. Rusya’ya d繹nd羹kten sonra yeni bir ticari dam覺tma y繹ntemi gelitirdi. Devam覺n覺 Oku »

Etiketler: , , , , , , , ,