BalkaÅŸ Gölü (Kazakça: BalqaÅŸ Kölı) GüneydoÄŸu Asya’da bir göldür. Aral Gölü’nden sonra Orta Asya’nın en büyük ikinci gölüdür. 45°4′ Kuzey 76°2′ DoÄŸu koordinatları üzerinde yer alır. BeslendiÄŸi baÅŸlıca kaynaklar Ä°li Irmağı, Karatay Nehri, Lepsi Irmağı ve Aksu Irmağı’dır.
Toplam su havzası 413,000 km²dir. Kazakistan sınırları içerisinde bulunur, maksimum uzunluk 605 km, maksimum geniÅŸlik ise doÄŸuda 74 km, batıda 19 km’dir. Yüzölçümü 16.996 km²dir. En derin noktası 25,6 metre iken ortalama derinlik 5,8 metredir. Toplam kıyılarının uzunluÄŸu 2.385 km’dir. Denizden yüksekliÄŸi 341,4 metredir.
Gölün tarihi
Göl uzun yıllar boyunca Çin hakimiyetindeydi, Çin’in güneydoÄŸudaki en uç sınırını teÅŸkil ediyordu. Fakat 1864’te Çinlilerin Haksız AntlaÅŸma dedikleri anlaÅŸma ile BalkaÅŸ Gölü Rusya’ya bırakıldı. Sovyetler BirliÄŸi’nin dağılması ile göl resmen Kazakistan sınırları içinde kaldı.
Nitelikleri
Göl günümüzde sadece 16,996 km²lik bir alanı kaplamaktadır. BalkaÅŸ Gölü’de tıpkı Aral Gölü gibi beslendiÄŸi kaynakların kurumasından dolayı küçülmektedir. Gölün batı kanadı tatlı su, doÄŸu kanadı ise tuzlu su içermektedir. BalkaÅŸ Bölgesindeki yedi nehirden beslenir, göle en çok su saÄŸlayan Ä°li Nehri’dir. Ä°li Nehri sularını Çin’in Xinjiang bölgesindeki daÄŸlardan özellikle de bahar aylarında eriyen karlardan beslemektedir. BalkaÅŸ Gölü tüm diÄŸer içgöller gibi kuruma tehlikesi ile karşı karşıyadır.
Ekonomik katkıları
Ä°li Nehri’nin ve BalkaÅŸ Gölü’nün suları Kazakistan için büyük önemi vardır. Kapçagayskove ÅŸehrinde Ä°li Nehri’nde hidroelektrik güç elde etmek için baraj kurulmuÅŸtur ve suları hem tarımsal sulamaya hem de sanayi ihtiyaçlarına cevap vermektedir. BalkaÅŸ Gölü baÅŸlıbaşına balıkçılık için önemli bir kaynaktır.
Çevresel ve siyasal etkenler
Kazakistan ve Çin arasındaki zayıf iliÅŸkilere ve Batı Çin’de hızla artan sanayi kuruluÅŸlarına bakıldığında Ä°li Nehri’nin kıt sularının üzerindeki gerilim daha da artmaktadır. Benzer politik problemlerden sonra ortaya atılan Aral Gölü’nün kurutulması gibi bir öneriye bakılırsa, BalkaÅŸ’da bundan pek farklı deÄŸildir.
