buzlu.org

Asur Ä°mparatorluÄŸu, Aslen Kuzey Irak’ta, Dicle kıyısında bulunan AÅŸur / Asur (Qalat Åžarqat) ÅŸehri ve çevresinde yaÅŸayan bir Sami toplulukken özellikle M.Ö. 2000 sonrası doÄŸu-batı arası global ticaretten faydalanarak geliÅŸmiÅŸ ve topraklarını geniÅŸleterek ülkelerini bir imparatorluÄŸa dönüştürmüş eskiçaÄŸ halkı. BaÅŸkentleri Ninova’dır.

Ä°lkçaÄŸda, OrtadoÄŸu’nun en büyük imparatorluklarından biri olmuÅŸtur. M.Ö. 2. binyıl’ın başından itibaren özellikle Anadolu’da koloniler kurmuÅŸ, Anadolu’ya yazıyı taşımışlardır. Asur ülkesi, önceleri Babil’e, M.Ö. 2. binyılın büyük bölümü boyunca Mitannilere bağımlı kalsalar da M.Ö. 14. yüzyılda bağımsızlıklarını kazanmış ve Fırat’a kadar topraklarını geniÅŸleterek buralara yerleÅŸmiÅŸlerdir. Daha sonra Mezopotamya’da, Anadolu’nun güneydoÄŸusunda, zaman zaman da Suriye’nin kuzeyinde büyük güç kazanmışlardır .


Fakat I. Tukulti-Ninurta’nın ölümünden (M.Ö. 1208) sonra gerileme dönemine girdi. M.Ö. 11. yüzyılda I. Tiglat-Pileser zamanında kısa süre yeniden eski gücüne kavuÅŸtuysa da, bunu izleyen dönemde hem Asur Krallığı, hem de düşmanları, yarı göçebe Aramilerin akınlarıyla yıprandı. M.Ö. 9. yüzyılda Asur kralları sınırlarını yeniden geniÅŸletmeye baÅŸladılar; M.Ö. 8. yüzyılın ortasından M.Ö. 7. yüzyılın sonuna deÄŸin III. Tiglat-Pileser, II. Sargon (Åžarrukin) ve Sinahheriba (Sanherib) gibi güçlü kralların önderliÄŸinde Basra Körfezinden Mısır’a kadar uzanan toprakları egemenlikleri altında birleÅŸtirerek günümüzde Yeni Asur Ä°mparatorluÄŸu olarak adlandırılan bir imparatorluk kurdular.

Son büyük Asur kralı, Asurbanipal’di. Asurbanipal, Elam’ı geçerek buranın halkını yok etmiÅŸtir.

Bu dönemde sanatta büyük bir geliÅŸme olduÄŸu bilinmekteyse de, hükümdarlığın son yılları ve M.Ö. 627′deki ölümünü izleyen dönemin olayları karanlıkta kalmıştır. Asur Krallığı M.Ö. 612-609′da Keldaniler’in ve Medler’in ortak saldırılarıyla yıkıldı.

İmparatorluğun çökmesiyle birlikte Asur halkı da tarihi kayıtlardan silinir. Son olarak Harran ve çevresinde yaşadıkları bilinmmekle birlikte kayıtlarda yeralmasa da eski imparatorluk topraklarında daha sonraki yüzyıllarda da yaşamlarını sürdürdükleri ve zamanla bölgenin diğer halkları içinde eriyip gittikleri aşikardır.

Zalimlikleri ve savaÅŸtaki atılganlıklarıyla tanınan Asurlular, anıtsal yapılar da bıraktılar. Ninova, Asur, Kalah (Nimrud), Dur Åžarrukin (Horsâbad) ve baÅŸka yerlerde bulunan kalıntılar, Asurların mimarîdeki ustalığını göstermektedir. M.Ö. 612′de Med_Babil kuvvetleri tarafından Asur Devleti’ne son verilmiÅŸtir.

Etiketler: asur medeniyeti, asurlar, asurlular, asurlular hakkında, eski uygarlıklar, medeniyet