Asit yağmuru esas olarak sanayi tesislerinden, konutların ısıtılmasından ve otomobillerden kaynaklanan ;sülfür ve azot oksitleri içeren su buharı emisyonlarının yol açtığı asit çökelmesidir. Endüstriyel faaliyetler, konutlarda ısınma amaçlı olarak kullanılan fosil kökenli yakıtlar, motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları ve fosil yakıtlara dayalı olarak enerji üreten termik santraller faaliyetleri sonucu havayı kirletmekte, kükürtdioksit, azotoksit, partikül madde ve hidrokarbon yaymaktadır. 2 ile 7 gün arasında havada asılı kalabilen bu kirleticiler atmosferde çeşitli kimyasal reaksiyonlara uğrayarak zamanla çok uzaklara taşınabilmektedir.
Bu kirleticiler, atmosferdeki su partikülleri ve diğer bilişenlerle tepkimeye girerek sülfüroz asit
(HSO), sülfürik asit (H2SO4) ve nitrik asit (HNO3) oluşumuna neden olmaktadır. Hiçbir yabancı maddeyle kirletilmemiş bir atmosferde bile yağmursuyu hafif asidik karakterdir ve pH derecesi 5.6 civarındadır. Çeşitli yanma olayları sonucu havaya karışan SO2, SO3, NOx gibi gazlar atmosferde asit oluşumuna neden olmakta ve bunların yeryüzüne ulaşması ile asit
yağmurları oluşturmaktadır. Bunların yeryüzüne dönüşleri kuru ve yaş asit
depolanması sonucu oluşur.
Hava kirleticilerinin en yaygın olanı SO2’dir. Her yıl tonlarca SO2 çeşitli
kaynaklardan yayılarak atmosfere karışmaktadır. Bu emisyonların en önemli
bölümü elektrik üretmek amacıyla çok büyük miktarlarda katı ve sıvı yakıtlar
yakan termik santrallerden oluşmaktadır. NOx’in atmosferdeki bulunuşu yaklaşık olarak yarı
yarıya taşıt egzozu ve sabit yakma tesislerinden kaynaklanmaktadır. Bu gazlar atmosferde gaz
çevrimine girerek nitrik asit (HNO3) oluşumu ile sonuçlanan zincirleme reaksiyonları
tamamlayarak asit yağışların oluşmasını etkilemektedir.
Asit YaÄŸmurunun OluÅŸumu
Havayı kirletmekte olan, kükürtdioksit, azotoksit, partikül madde ve hidrokarbon
yaymaktadır, bu kirleticiler atmosferde çeşitli kimyasal reaksiyonlara uğrayarak zamanla çok
uzaklara taşınabilmektedir. Bu kirleticiler, atmosferdeki su partikülleri ve diğer bilişenlerle
tepkimeye girerek sülfüroz asit (HSO), sülfürik asit (H2SO4) ve nitrik asit (HNO3)
oluşumuna neden olmaktadır. Hiçbir yabancı maddeyle kirletilmemiş bir atmosferde bile
yağmursuyu hafif asidik karakterdir ve pH derecesi 5.6 civarındadır. Bundan dolayı
yağmursuyunun pH derecesi çok kolay 5.6 nın üstüne çıkabilir. Böylece asit yamurları
oluşur. Ayrıca Hava kirliliğine CO’nun %52, SO2’nin %18, Hidrokarbonların %12 ,NO2’nin
%6 ve diğer parçacıkların %12 oranında katkıları vardır.
Asit Yağmurlarının İnsanlara Etkisi
Yaş ve kuru çökelme sonucunda atmosferden yeryüzüne geçen sülfat, nitrat gibi
anyonlarla toksik metallerin, kırsal bölgelerde toprağın ve göllerin asitleşmesine neden olan
ve kentlerde ise insan sağlığını doğrudan etkileyebilecek düzeylere erişmelerinin yanında,
toprağa çökelmeleri sonucunda da insanların özellikle çocukların sağlığını dolaylı olarak
etkilediği bugün artık bilinmektedi
Özellikle çoçuklarda olmak üzere solunum yolu enfeksiyonu olmak üzere çesitli
iltihaplanmalar ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık sorunlarına sebep
olmaktadır.Hava kirliliği olmayan yerlerle karşılaştırıldığında, hava kirliliği olan bir yerde iki
kat daha fazla insan kronik bronÅŸitten ÅŸikayet etmektedir.
Asit yaÄŸmurunun doÄŸaya etkileri
Hava kirliliğinin sonucu olan azot oksitler özellikle bitki örtüsüne zarar veriyor (asit yağmuru). Hava kirliliği, başka etmenlerin yanı sıra ormanların ölmesine de neden oluyor. 1989’a değin Almanya’daki ormanların yüzde 52’sinin hasta olduğu belirlenmişti. İsveç’te ise asit yağmuru nedeniyle 18 bin göl zarar görmüştür, 4 bin göl ise artık ölü sayılmaktadır.
Güney Kutbu üzerindeki ozon katmanı 1970’lerin ortasından bu yana her yıl biraz daha inceliyor.
Bu katmanın başka yerlerde de inceldiği, örneğin 1969-86 arasında Almanya üzerindeki bölümünün yüzde 3 oranında azaldığı belirlenmiştir. Bugünkü bilgilerimize göre ozon katmanındaki bu azalmaya kloroflüorokarbon gazları yol açıyor. Birçok ülkenin gündeminde bu koruyucu katmanı kurtarmak için alınacak önlemler tartışılmaktadır. Yeni Zelanda’da ozon katmanının yüzde 7’sinin ortadan kalkması sonucu morötesi ışınlarda yüzde 14 oranında bir artış olacağı, bunun da deri kanseri hastalıklarını yüzde 28 oranında artıracağı hesaplanmıştır. Morötesi ışınların artması ayrıca biyolojik etkinlikte de azalmaya, dolayısıyla yiyecek maddesi üretiminde önemli düşüşlere yol açmaktadır.
Ozon katmanındaki deliğe koşut olarak sera etkisi dene bir olay daha yaşanıyor. Bu, atmosferin giderek daha çok ısınması anlamına geliyor. Sera etkisine yol açan nedenler arasında karbon dioksit, su buharı, metan (yüzde 15’i sığırlar tarafından üretilmektedir), kloroflüorokarbon ve ozon gibi ısı tutucu gazların atmosferde gittikçe çoğalması gösterilmektedir.
Yalnızca atmosferde bulunan karbon dioksitin iki katına çıkması durumunda, yıllık
sıcaklığın ortalama 3 derece artacağı düşünülüyor. Böyle bir değişimin tarıma, dolayısıyla da
yiyecek maddesi üretimine yapacağı etkinin felaket düzeyinde olacağı açıktır. Bu durum,
bugünkü tarım alanlarının daha kuzeye kaymasına da yol açabilir. Ama bu bölgelerde toprak
o kadar verimli değildir, ayrıca güneydeki verimli topraklarda susuzluk nedeniyle çöle dönüşebilir.
Asit Yağmurlarının İncelenmesi
Ülkemizde asit yağmurlarını Araştırma Şube Müdürlüğü tarafından araştırılmaktadır. Araştırma Şube Müdürlüğü bünyesinde Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları Araştırma Grubu olarak ODTÜ ile de ortaklaşa yürütülen çalışmalar çerçevesinde, özellikle asit yağmurları ve sınır ötesi kirlilik taşınımının belirlenmesine yönelik olarak çalışmalar yapılmaktadır. Bu amaçla 13 Nisan 1999 Çamkoru’da yağmur suyu toplamak üzere toplama sistemi kurulmuştur. Özellikle sınırlar ötesi kirliliğin iyi tespit edilmesi amacıyla çevresel ve kentsel kirlilikten etkilenmemesi için kentten uzak bir bölge olan Çamkoru bölgesi seçilmiştir.
Ayrıca yer seçimi yapılırken asit yağmurlarının ülke ormanlarına verdiği zarar dikkate alınmıştır. Genel atmosferik sirkülasyonun yanısıra kentsel hava kirliliğinin etkilerinin de gözlenmesi amacıyla, benzer bir yağmur toplama düzeneği 19 Nisan 1999’da Ankara Bölge Meteoroloji Müdürlüğünde kurulmuştur.
İstasyonlardan toplanan örnekler sonucu elde edilen veriler kullanılarak yapılan
genel kirlilik belirleme çalışmaları sürmektedir. Çamkoru ve Ankara Bölgedeki yağmurtoplama sistemlerinden alınan yağmur örnekleri içindeki eser miktarlardaki katyon ve anyonlar belirlenerek yağmur suyundaki kirlilik izlenmektedir. Elde edilen yağmur suyu örneklerindeki çinko, demir, kadmiyum, kalsiyum, klor, krom, kurşun, magnezyum,mangan, nikel, nitrat, potasyum, sodyum, sülfat, vanadyum maddeleri konsantrasyonları OTDÜ ile ortak proje çerçevesinde ODTÜ Çevre Mühendisliği laboratuarlarında ve de
Araştırma Şube Müdürlüğü bünyesindeki laboratuarda yapılmaktadır.
Her iki istasyonda kurulu olan yağmur toplama sistemi toplam kirlilik birikimini ölçmeye yönelik olarak hazırlanmış sistemlerdir. Bundan sonraki çalışmalarda alımı kararlaştırılan otomatik yağmur toplama sistemlerinin kullanılması düşünülmektedir.Alınacak otomatik yağmur toplama sistemi sayesinde kuru ve ıslak birikim ayrı ayrı kontrol edilebilecektir. Bu sayede yağmur suyundan gelen kirlilik ve havadaki serbest halde dolaşan toz zerrelerinin neden olduğu kirlilik miktarı belirlenebilecektir.
80 Yorum var “Asit YaÄŸmurları”
Sizde Yorumunuzu Yazın
Ama önce siteye Buradan giriş yapın Hala Üye değilseniz Buradan üye olabilirsiniz.
Eylül 6th, 2007 at 15:23
Bunu kullan asit yağmurları için
Ekim 15th, 2007 at 15:46
ben buğrayı seviommm asit yağmurunuda salla (o benim aşkımbitanem)
Ekim 15th, 2007 at 15:47
off deniz yha vala öldürcem seni bıktım senden yhaaa
Ekim 15th, 2007 at 15:49
offf
Ekim 19th, 2007 at 16:15
arkadaÅŸlar asit yaÄŸmurları ii anlatılmış ama …
Ekim 23rd, 2007 at 18:02
çok güzel arkadaş ama birazdağ bilgi koyun
Ekim 30th, 2007 at 19:15
burası ilanı aşk yeri değil :@
Ekim 30th, 2007 at 19:17
bilgi paylaşılan yer dikkatinizi çekerim
Kasım 23rd, 2007 at 18:59
paylaşım için teşekkür ellerinize sağlık çok işime yarıycak
Aralık 19th, 2007 at 14:43
bu ne lan bole a.q ask sıtesıı mubarekk…
Aralık 19th, 2007 at 21:39
çok güzel ama keşke kısa olsaydıda bukadar uğraşmasaydım
bende yazarken
Aralık 19th, 2007 at 23:59
gayet güzel
Aralık 20th, 2007 at 11:06
arkadaşlar iyi bakarsanız orada yazının özeti de var
her kim yazdıysa ona teşekkür ederim
Aralık 25th, 2007 at 00:35
arkadaşlar asit yağmurları gerçekten çok zararlıdır.çek cumhuriyetinde jizera dağlarının fotosunu gördüm çok kötü yaaa
Aralık 30th, 2007 at 14:15
ben ce süper
Aralık 30th, 2007 at 18:55
bu sayfayı oluşturduğunuz için çokk teşekkür ederim.çok işime yaradı.
Ocak 1st, 2008 at 13:19
çok teşekkür ederim
Ocak 1st, 2008 at 13:19
çok iyi
Ocak 3rd, 2008 at 19:44
ya burda yaÄŸmur asitlerinin tarihi eserlere etkileri konusu yokmu?
Ocak 3rd, 2008 at 21:01
yaaa bunu yaa insan biraz daha resim koyarrr yazıyı nabak üüff ya bi türlü bulamadımmmm
Ocak 6th, 2008 at 13:01
ya çok güzel olmuşta resimde koysalardı daha bi iyi olacakmış ama ödevin içeriği gayet güzel ellerinize sağlık çok işime yarayacak:D:D
Ocak 9th, 2008 at 22:18
wala süper olmuş bnm de çok işime yrdı hemde ödewden 100 aldım (gerçi bütün derslerim 5 ama olsun)
Ocak 10th, 2008 at 15:06
gercekten hıcbıyerde bulemıyacagımız bılgıler sunulmus bıze.cok tes ederım
Ocak 20th, 2008 at 21:17
arkadaslar herşey güselde asit yagmurundan nasıl korunulur onuda yassaydınız ya daha gsl olurdu.sabahtan beri arıyorum bişey bulamadım yardımcı olursanız sevinirim msn adresim:yagmur_eylem@msn.com yardım ederseniz sevinirim
Ocak 28th, 2008 at 18:12
çok sağolun yaa bu benim dönem ödevim de çok işmi kolaylaştırdı tekrar teşekkürler
Ocak 29th, 2008 at 20:52
asit yağmurlarının tarihi eserlere etkileri yokmu burda????benden bunu istedi hoca yaw
onuda koysanız tam süper olacak:):):):);-)
Ocak 30th, 2008 at 00:32
arkadaşlar paylaşım için çok teşekkür ederim
bende bir çevre sağlığı teknisyeni olacam şuan lisedeyim bu bölümü okuyorum. gerçekten çok teşekkür ederim:))
Ocak 30th, 2008 at 22:37
yha lutfn bana yardım edın odev konum asit yaglarının tarıhı eselere etkısı, bulamıorum yah hiç bı yerde yardımcı olun lutfn dahaa
Ocak 31st, 2008 at 11:25
gerçekten teşekkürlerimi iletiyorum sayenizde dönem ödevimi güzel bir şekilde tamamlıyorum
Ocak 31st, 2008 at 11:27
ya ancak bnden tarihi eserlerine etkilerini istediler bulamıorm burda varmı acabaa……..:(
Åžubat 1st, 2008 at 14:16
ya asit yağmurlarının tarihi eserlere etkisi olsa süper olacak
Åžubat 1st, 2008 at 14:58
vala cookk teşekkür ederim kimya dönem ödevi için cok yardımcı oldu bu yazı..paylasım için tşk. ederim
Åžubat 4th, 2008 at 16:04
Yya cidden ne kadar beyinden yoksun insanlar var asit yağmurları gibi ciddi bi sorun karşısında bile neler düşünüyolar asit yağmurlarını salla gibi bi cümle ancak özürlülerin kullanacağı bi cümledir zaten
Åžubat 6th, 2008 at 13:37
sağolun işime yaradı
Åžubat 11th, 2008 at 08:33
güzel olmuş ama birkaç resim daha olsaymış daha güzel olurmuş
Åžubat 13th, 2008 at 16:10
asit yağmurlarını önleme yolları niye yok ama güzel
Åžubat 16th, 2008 at 09:27
bunların resimleri yokmu??
Åžubat 24th, 2008 at 23:03
asit yagmurlarının tarihi eserler üzernde etkisi olsa çok gsl olck
Åžubat 25th, 2008 at 18:59
çok teşşekkür ederim çok güzel olmuş
Åžubat 26th, 2008 at 14:56
asit yagmurları tamammen ilgi alanım millet
Åžubat 26th, 2008 at 18:48
gerçekten bizler için çok güzel bi site teşşekkürler valla derslerime çok yardımcı oluo
Åžubat 29th, 2008 at 19:34
asıt yagmurlarının toprak kımyasına etkılerı please arkdslr:S
Mart 3rd, 2008 at 17:47
yaaaaaa resimde koysaydınız çok süper olurdu be yaaffffffffff
Mart 4th, 2008 at 21:26
gayet güzel olmuş thank you
Mart 4th, 2008 at 21:27
resimli olabilirdi
Mart 4th, 2008 at 22:47
::D::çok beyendim biraz daha bilgilerin artırılmasını istiyorum ::D::
Mart 5th, 2008 at 00:00
tsk edrz de snane begm istien istdni der allm ya
Mart 9th, 2008 at 17:18
çok mütis çok tesekkürler çok isime yaradi fen hocasinin gazab1ndan kurtardiniz beni
Mart 9th, 2008 at 17:18
saol:):)
Mart 9th, 2008 at 17:20
arkadaslar asit yamurlarinin zararlarini duyunca sok oldum yaniii
Mart 11th, 2008 at 16:20
yahu bu benim aradıım diil
Mart 12th, 2008 at 18:35
saol kardeÅŸ
Mart 12th, 2008 at 18:36
saol kardeÅŸ:_?
Mart 13th, 2008 at 08:20
aynen merwe asıt yagmurlarının tarıh eserşere etkısını arıyorm bn neyse yıne de saol
Mart 16th, 2008 at 22:55
ya bende terihieserler üzerindeki etkilerine baktım ama bulamadımm
bulan varmı_
?
Mart 16th, 2008 at 23:35
güzel ne kelime tek kelimeyle süper olmuş teşekkürler
Mart 17th, 2008 at 17:10
yazandan allah razı olsun benim de çok işime yaradı
Mart 18th, 2008 at 19:55
iyiiiiiiiiiiiiiiiii iÅŸime yarar
Nisan 5th, 2008 at 16:07
süper ama cok uzun hem biraz daha resim olsa daha iyi olacak. ama süper
Nisan 8th, 2008 at 15:10
tarihi eserlere verdiği zararlar ¿ olnu nereden bulacağım
Nisan 9th, 2008 at 14:37
bu programı hazırlayndan allah razı olsun sizin sayenizde kimya notum yükselecek
Nisan 9th, 2008 at 14:51
çok güzel site işime yaradı ama bütün derslerim 5 bir tane dördüm yok ama siz yinede saoğlun elinize sağlık
Nisan 9th, 2008 at 14:53
çok çirkin site ben daha güzelini yaparım
Nisan 9th, 2008 at 17:32
keÅŸke çooook kısa olsaydı…
Nisan 9th, 2008 at 17:56
çok güzel olmuş çok beğendim
Nisan 9th, 2008 at 19:52
EVTT fen bilgisi dönem ödevime çok yardımcı oldu bu asit yağmurları teşekkürlerrrrr
Nisan 11th, 2008 at 00:21
gayet güzel ellerine saÄŸlıkk….
Nisan 12th, 2008 at 17:55
yha bnce bu konuda alınacak önlmlerde ekleseydnss tam oljakmşş ama nesee bu da işimi gördü tekrar tahankss:)
Nisan 13th, 2008 at 09:13
bence çok güzel olmuşta yaaaa çok uzun neden bu kadar uzun yaptınız
Nisan 19th, 2008 at 19:20
karbon 12 bulan var mı bulursanız lütfen benimle paylaşın.
Nisan 19th, 2008 at 19:22
ayrıca karbon 12 için bir püf noktası vereyim bu yöntemle ağaçların yaşı hesaplanıyormuş.
Nisan 21st, 2008 at 19:57
krdesm cok saol yha cok ısme yaradı … :D:D:P
Nisan 21st, 2008 at 21:42
arkadaşlar çok güsel olmuşda bunun özeti olsa daha iyi olurdu yanii
Nisan 22nd, 2008 at 00:06
of çok sacma
Mayıs 2nd, 2008 at 09:06
Çevreye duyarlı insanların artması dileÄŸiyle…
Mayıs 2nd, 2008 at 17:40
helal olsun çok süper olmuş__!yazanın eline sağlık
Mayıs 23rd, 2008 at 19:19
hiç işime yaramadı hiç güzel deilllllllllllllllllll.
Mayıs 31st, 2008 at 16:45
ya buraya yorum yazanlar sınıfçamı yazmış herkes birbirine birşeyler diyo nese bence çok güzel ama asit yağmurunun tarihi eserlere etkisimi?? oha falan oldum ne biçim ödev o::
Haziran 3rd, 2008 at 23:16
cok az içerik
Haziran 6th, 2008 at 22:42
ben kendi adıma sevindim benim işime yaradı
çok güzel olmuş teşekkür ederim